ASYA COĞRAFYASI`NIN BÜYÜK EDİBİ ALİ ŞÎR NEVÂÎ’NİN HAYATI, EDEBİ KİŞİLİĞİ, ESERLERİ VE TÜRK DİLİ`NE KATKILARI

Authors : Serdar BULUT
Pages : 23-41
Doi:10.31455/asya.334014
View : 61 | Download : 23
Publication Date : 2017-10-20
Article Type : Research Paper
Abstract :Yalnız Çağatay Edebiyatının değil bütün Türk Edebiyatının en büyük şairlerinden olan Ali Şîr Nevâî, Herat’ta doğmuştur. Nevâî, Timurlu şehzadelerinden Hüseyin Baykara’nın en yakın arkadaşı olmuştur. Hüseyin Baykara ile dostluğu ömür boyu devam eden Nevâî’yi, Herat Sultanı olan Hüseyin Baykara, yanına almıştır. Ali Şîr Nevâi’nin Herat’ta Sultan Hüseyin Baykara hizmetinde ilk görevi mühürdarlık insert ignore into journalissuearticles values(Nişancı); olmuştur. Nevâi, 3 Ocak 1501’de ölmüştür. Ali Şîr Nevâi, yaşamış olduğu onca zor zamanlara rağmen edebiyatçı kimliğini bırakmayarak ömrünün son zamanlarını Türk Edebiyatının en önemli eserlerinden biri olan Muhakemetü’l-Lügateyn’ i yazmaya adamış önemli bir Türk dili milliyetçisidir. Nevâî’nin Türkçenin Farsçadan daha üstün bir dil olduğunu kanıtlamak üzere yazdığı bu eserinden başka farklı konularda kaleme aldığı 29 eseri bulunmaktadır. Nevâî bu kadar farklı tür ve konularda eser vererek döneminin bilimlerine hakimiyetini gösteren çok kültürlü bir şahsiyettir. Ali Şîr Nevâî, yazdığı eserler, yetiştirdiği şairler, desteklediği ilim hayatı ve kurucusu olduğu Çağatay Türkçesi ile Türk diline büyük katkılar sağlamış bir şahsiyettir. Nevâî’nin Türk diline yapmış olduğu en büyük katkı dilin yapıcı gücünden faydalanarak, milli birliği kurmaya çalışmasıdır. Bu milli birliğin ilk halkası da milli dil bilincini oluşturmak olduğu için, Nevâî, insanların kalplerine milli bir dokunuş yapmıştır. Çalışmamızda Çağatay Edebiyatı’nın kurucusu olması hususuyla Türkçe için büyük anlam ifade eden Ali Şîr Nevâî’nin hayatı, sanatı, eserleri ve Türk diline yapmış olduğu katkılar ayrı ayrı ele alınarak analiz edilmeye çalışılacaktır. 
Keywords : Ali Şîr Nevâî, Asya Coğrafyası, Türk Dili, Çağatay Edebiyatı, Muhakemet al Lugateyn

ORIGINAL ARTICLE URL