TÜRKİYE’DE CUMHURİYET’İN KAZANIMLARI VE SİYASETTE KADIN GÖRÜNÜRLÜĞÜ

Authors : Murteza Hasanoğlu, Bahar Özsoy
Pages : 127-138
Doi:10.31455/asya.1412551
View : 223 | Download : 139
Publication Date : 2024-03-28
Article Type : Research Paper
Abstract :Türkiye\'deki kadın hareketinin temelleri Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde feminist kadınların çabaları ve yönetimin reform ve yenilik hareketi ile oluşturulan düzenlemelere dayanmaktadır. İmparatorluğun yıkılma sürecine girdiği 19. yüzyılda başlatılan reformlarla kadınlara sınırlı da olsa bazı haklar tanınmaya başlandı. Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasıyla 23 Nisan 1920\'de Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) kurulmuş; 1 Kasım 1922\'de Osmanlı saltanatının kaldırılmasını, 29 Ekim 1923\'te Türkiye Cumhuriyeti\'nin ilanı takip etmiştir. 1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile laik eğitime geçilirken, 1926 yılında çıkarılan Medeni Kanun ile kadınlara evlenme, boşanma ve velayet konularında bazı haklar tanınmıştır. Türk Kadınlar Birliği (TKB) ve bazı milletvekillerinin katkılarıyla, 1930 ve 1934 yıllarında belediye seçimleri ve genel seçimlerde kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmiştir. Kadınlara ilişkin önemli anayasal ve yasal değişikliklerin yapıldığı Türkiye\'de, kadınların siyasi arenadaki görünürlüğü genel olarak 2007\'den sonra artmaya başlamış ve son seçimlerde yüzde 19,83 ile 1935\'ten sonra en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Ancak kadınların temsili konusunda kat edilmesi gereken uzun bir yol olduğunu da belirtmek gerekiyor. Türkiye’de Cumhuriyetin ilanıyla birlikte kadının siyasette görünürlüğünün gelişim seyrini belirlemeyi amaçlayan bu çalışma, kadınların cumhuriyetle birlikte elde ettiği kazanımlara odaklanmakta ve kadının Türk siyasetindeki görünürlüğünü bu kazanımlar açısından incelemektedir. Gelinen noktada, cumhuriyetin yasal anlamda kadınlara sağlamış olduğu haklara karşın kadınların yerel ve ulusal siyasette yeteri kadar (eşit) yer alamadıkları görülmektedir.
Keywords : Cumhuriyet, Kadın Hakları, Temsiliyet, Katılım, Siyaset

ORIGINAL ARTICLE URL