1815 NUMARALI TRABZON ŞER'İYYE SİCİLİNİN SÖZ VARLIĞI
Authors : Berat Kul
Pages : 105-116
Doi:10.31455/asya.1443521
View : 203 | Download : 96
Publication Date : 2024-03-28
Article Type : Research Paper
Abstract :Şerʻiyye sicilleri, “kadı defteri, kadı sicili, kadı sicilleri, zabt-ı vekayî veya şerʻiyye sicil defterleri” gibi farklı isimlerle adlandırılmaktadır. Zaman zaman bu defterlerden “Osmanlı mahkeme kayıtları” veya “Osmanlı mahkeme sicilleri” diye de bahsedilmektedir. Şeriyye sicilleri, bünyesinde sosyal hayatın bütün yönlerinden izler bulunduran önemli arşiv belgeleridir. Dolayısıyla bu belgeler, Osmanlı Devleti’nin toplumsal yapısı hakkında yapılan araştırmalarda çok önemli bir yere sahiptir. Şeriyye sicilleri; özellikle tarih, sosyoloji, ekonomi, hukuk gibi alanların doğrudan ilgilendiği belgeler olarak göze çarpmaktadır. Siciller üzerine yapılan dil çalışmalarının varlığı oldukça sınırlıdır. Bu sebeple çalışmada, sicillerin dil özellikleriyle ilgili söz varlığı üzerinde durulmaktadır. Siciller üzerine yapılan çalışmalar genel olarak trankripsiyon ve genel değerlendirme ile alakalıdır. Bu çalışmadaki amaç ise sicillerin bunların dışında dil çalışmalarına da konu olabileceğini göstermektir. Dilin ait olduğu kültürün aktarıcısı olduğu düşünüldüğünde bu belgelerde dönemin dili hakkında çok önemli bilgilere de ulaşılmaktadır. Bu nedenle çalışmada şeriyye sicillerinin söz varlığı üzerinde durulmaktadır. Çalışmada öncelikle siciller hakkında genel bilgiler verilmektedir. Verilen genel bilgilerin ardından Trabzon şer’iyye sicilleri ile alakalı yapılan lisansüstü çalışmaların künyelerine ve genel çalışmalara değinilmektedir. Çalışmanın ana bölümünde ise söz varlığı ve 1815 numaralı Trabzon şer’iyye sicilinin söz varlığı üzerinde durulmaktadır. Belgelerde her ne kadar Türk dili kaynaklı kelimeler sıkça kullanılmasa da içeriğinde bulunan fiiller, fiilimsiler, çekim ve yapım eklerinin kullanımları bakımından dönemin söz varlığı hakkında bizlere verdiği bilgiler önem arz etmektedir.Keywords : Trabzon, Şeriyye Sicilleri, Kadı Sicilleri, Söz Varlığı, Fiil
ORIGINAL ARTICLE URL