Moğollar ve Timurlular Devrinde Andican

Authors : Bilen Yılmaz

Pages : 249-260

Doi:10.31455/asya.1644081

View : 89 | Download : 35

Publication Date : 2025-03-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Türklerin en eski yerleşim yerlerinden olan Türkistan’da siyasi, sosyal, ekonomik ve askeri yönleriyle stratejik öneme sahip birçok yerleşim birimi kurulmuştur. Geçmişi yaklaşık olarak üç bin yıl öncesine kadar gitmekle birlikte, bu şehirlere yüklenen tarihsel misyon VII-X. yüzyıllarda İslam dünyası ile gayri Müslim Türk-Moğol kabileleri arasındaki sınırın muhafazasına atıf yapar. Andican, XIII. yüzyıldaki ilk Moğol saldırılarıyla büyük bir yıkım yaşasa da Ögedey ailesinden Kaydu’nun talimatı ve Çağatay ailesinden Duva’nın çabasıyla yeniden canlandırılıp, planlı bir iskân politikasıyla, çoğunluğu Türk ve Moğolların oluşturduğu kozmopolit bir şehre dönüşmüştür. Çağataylılar ve Timurlular devrinde zaman zaman hanedan içi çekişmelerde ağır tahribata uğrasa da mevcut stratejik değerini korumayı başarmış; İpek Yolu’nun önemli duraklarından biri olma özelliğini ise hiç kaybetmemiştir. XIII. yüzyılda gördüğü yıkıma rağmen gelişen ekonomisiyle birlikte, Emir Timur devrinde doksan bin asker çıkaracak kadar büyüyen, Semerkant’ın yanı sıra ikinci başkent olma hüviyeti kazanan Andican, Türk bir baba ve Moğol bir anneden olan Babür Şah’ın da doğup büyüdüğü şehirdir. Makalemizde, Türkistan ve daha dar kapsamda Fergana Vadisi ile konumlandırılan Andican’ın adı üzerine bir değerlendirme yaptıktan sonra, Moğol öncesi, Moğol evresi ve Timurlu evresi olarak üç başlık altında konuyu incelemeyi uygun gördük. Kaynak kullanımında ise Moğol ve Timurlu tarihinin önde gelen eserlerinden faydalanmaya özen gösterdik.
Keywords : Andican, Moğollar, Timurlular, Türkistan, Fergana Vadisi

ORIGINAL ARTICLE URL