Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerileri ve Okuma Kültürlerinin İlişkisi

Authors : Ramazan Eryılmaz, Akif Şimşek

Pages : 179-192

Doi:10.31455/asya.1593170

View : 139 | Download : 116

Publication Date : 2025-06-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin sosyoekonomik durumlarının eleştirel düşünme becerileri ve okuma kültürlerine etkisi ile bu değişkenlerin birbiriyle olan ilişkileri incelenmiştir. Çalışma grubu, 6. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Eleştirel Düşünme ve Okuma Kültürü ölçekleri ile veriler toplanmıştır. Okuma Kültürü ve Eleştirel Düşünme ölçekleri verilerinin normal dağıldığı tespit edilip, parametrik testler kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi ile; gruplar arası farklar ANOVA ile test edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, üst sosyoekonomik düzeyde olanların, eleştirel düşünme becerileri ve okuma kültürü açısından daha başarılı oldukları tespit edilmiştir. Okuma kültürü gelişmiş ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme becerileri açısından da başarılı oldukları görülmüştür. Okuma alışkanlıkları bağlamında eleştirel düşünme becerisine bakıldığında; düzenli kitap okuyan, farklı türde kitaplar okuyan, okuduğu kitaplarla akademik başarısı arasında ilişki kuran öğrenciler eleştirel düşünme becerileri bakımından daha başarılıdır. Temel okuma beceri ve tercihleri ile eleştirel düşünme becerisi arasında yakın ilişkiler vardır. Bu anlamda okurken bağlamı önemsemek, okuma hızını ayarlamaya çalışmak, okudukları ile yaşamı arasında ilişkiler kurmak, sorgulayıcı okumak ve eski okuma deneyimlerini kullanmayı tercih etmek eleştirel düşünme becerisi açısından olumlu bulgular sunmaktadır. Okuma kültürü görsel okuma alt boyutuna ilişkin olarak, eleştirel düşünme becerileri yüksek öğrencilerin okuma sürecinde tablo, grafik ve şekillere duyarlı olduğu görülmüştür. Kitap seçiminde, kitabın yazarını göz önünde bulunduran ve arkadaşlarının bu konudaki deneyimlerini önemseyen öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri yüksektir. Buna karşın kitap alırken kapağını, resim ve fotoğraflarını önemseyen ya da çok satanlar listesine göre tercihlerini şekillendirenler bu anlamda başarılı değillerdir.
Keywords : Eleştirel Düşünme, Okuma Kültürü, Okuma Alışkanlıkları, Sosyoekonomik Durum

ORIGINAL ARTICLE URL