XVI. Yüzyılda Osmanlı Devleti’nin Ada Sancağı Midilli’de Bulunan Vakıf ve Dini Eserler (Osmanlı Arşiv Kaynaklarına Göre)

Authors : Ayhan Afşin Ünal

Pages : 357-374

Doi:10.31455/asya.1678718

View : 49 | Download : 58

Publication Date : 2025-09-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Türklerin Ege Adaları ile ilgisi Anadolu’nun fethi ile başlamıştır. Malazgirt Zaferi’nden 8-10 yıl sonra Batı Anadolu’da ilk Türk yerleşmelerine tanık olunmaktadır. Nitekim, genç yaşta Anadolu’da tutsak edilen ve uzun süre Bizans sarayında yaşayan Çaka Bey, 1081 yılında, İzmir taraflarında bu bölgeye yeni gelmiş Türkmenleri, beyliği etrafında toplamayı başarmıştı. Bundan sonra da sık sık Ege Adaları’na ve Bizans’a karşı saldırılarda bulundu. Birinci Haçlı Seferi sonunda Batı Anadolu kıyıları yeniden Bizans egemenliğine girince Türklerin adalarla bağlantısı geçici bir süre için kesilmiş oldu. Bu bağlantı, Beylikler Dönemi’nde tekrar kurulmuştur. Türklerin Ege Adaları ile ilgileri eskiye dayanmaktadır. Bu ilişkiler, önceleri sınırlı bir düzeyde iken, Beylikler Dönemi’nde yoğunlaşmıştır. Çalışmamıza konu olan Midilli Adası ve diğer Ege Adaları, Osmanlı İmparatorluğu’nun yükselme döneminde, yüz yıla yakın bir süre içinde kesin olarak Türk egemenliği altına alınmışlardır. Bundan sonraki süreçte, Midilli Adası’nda köyler kasabalar yani yerleşim birimleri ve buralarda oturan insanlar resmi kayıt altına alınmıştır. Sadece nüfus değil, üretilen tarım ürünleri, bağ bahçe ürünleri vs. kayda geçirilmiştir. Devletin fert başına alacağı vergiler de tapu kayıtlarına yazılmıştır. Çalışmamızda XVI. Yüzyıl arşiv kayıtlarına göre, adanın ilk ahalisinin gayr-i müslimler olduğu düşünülürse elbette manastır ve kiliseler mevcut idi, ama sonradan devlet eliyle Müslüman ahali de getirilip yerleştirildiğine göre Midilli’de bu tarihlerde vakıflar var mı idi, dini eserler nelerdir, cami, mescit var mı idi, bu sorulara cevap aramaya gayret ettik.
Keywords : Midilli, Osmanlı, Vakıf, Cami, Nüfus

ORIGINAL ARTICLE URL