Dil Reformları ve Modernleşme: Türkçe, Rusça ve Yunancada Yalınlaştırma Süreçlerinin Toplumsal ve İdeolojik Etkileri

Authors : Samet Yerköy

Pages : 219-238

Doi:10.48139/aybukulliye.1605480

View : 105 | Download : 58

Publication Date : 2025-07-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, Türkçe, Rusça ve Yunancadaki dil yalınlaştırma ve modernleşme süreçlerini tarihsel ve kültürel bir perspektiften incelemeyi amaçlamaktadır. 20. yüzyılın başlarından itibaren bu dillerdeki reform hareketleri, sosyal ve siyasi dönüşümlerin bir yansıması olarak ortaya çıkmış ve ulusal kimliklerin güçlendirilmesi hedeflenmiştir. Türkçede, Cumhuriyet’in ilanından sonra gerçekleştirilen Dil Devrimi, Osmanlı Türkçesindeki Arapça ve Farsça kökenli kelimelerin yerine Türkçe kelimelerin konulması amacıyla başlatılmıştır. Rusçada ise 1917 Devrimi sonrasında, halkın daha iyi anlayabileceği ve eğitime uygun bir dil standardı oluşturulmuş, dil sadeleştirilmiştir. Yunancada ise Katarevusa’dan Dimotiki’ye geçiş, özellikle 20. yüzyılın ortalarında hız kazanmış ve halkın günlük yaşantısında daha erişilebilir bir dil kullanımı sağlanmıştır. Bu makale, bu üç dildeki reformların benzerliklerini ve farklılıklarını karşılaştırarak, dil değişimlerinin ve sadeleşme hareketlerinin kültürel ve sosyal etkilerini incelemektedir. Ayrıca, bu reformların toplumsal bilinç ve eğitim üzerindeki uzun vadeli etkilerine de ışık tutmaktadır. Bu çalışmada, dil reformlarının incelenmesinde karşılaştırmalı dil bilim yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem, dilsel özelliklerin karşılaştırılması yoluyla reformların etkilerini ortaya koymakta ve dildeki sadeleşme süreçlerini somut örneklerle inceleyerek benzerlikleri ve farklılıkları gözler önüne sermektedir. Bu dil reformlarının, ulusal kimliklerin pekiştirilmesi ve modernleşme süreçlerinde önemli bir rol oynadığı görülmektedir. Makale, dilin sadeleştirilmesinin ve çağdaşlaşmasının arkasında yatan politik ve kültürel motivasyonları ele alarak, her dildeki reformların başarıları ve karşılaşılan zorlukları irdelemektedir.
Keywords : Dil reformları, modernleşme, yalınlaştırma, karşılaştırmalı dilbilim, ulusal kimlik

ORIGINAL ARTICLE URL