SPİRİDON MİHAYLOVİÇ MİHAYLOV’UN DERLEDİĞİ BİLMECELER VE 19. YÜZYILIN ORTALARINDA TARİHÎ TURI LEHÇESİ

Authors : Bahar Eriş Karaoğlan

Pages : 75-114

Doi:10.59358/ayt.1328540

View : 95 | Download : 63

Publication Date : 2024-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :S. M. Mihaylov dil bilincinin ve milli bilincin henüz kazanılmadığı 19. yüzyılın ikinci yarısında bilinçli bir davranışla kültür ve dil ögelerini araştırma, derleme çalışmalarına girişmiştir. Kendisini bir milyon Çeremis ve Çuvaş içinden çıkan tek yazar olarak niteleyen S. M. Mihaylov, çocukluğundan itibaren Çuvaşçayı bilen daha sonra da Mari ve Rus dillerini de öğrenmiş çok yönlü bir aydındır. Yazımıza konu olan bilmeceler de S. M. Mihaylov’un derlemelerini yayımladığı Çuvaş Konuşmaları ve Hikâyeleri [ Çuvaş razgovor i skazki] adlı kitabında yer alan bilmecelerdir. Devrim öncesi Çuvaş yazılı diline ait lehçe materyalleri içinde yer alan S. M. Mihaylov’un bilmeceleri, tarihî Turı lehçesinin özelliklerini taşıması bakımında Çuvaşçanın dil tarihi içinde önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple yazımızda bilmeceler liste halinde verilmiş ses bilgisi, biçim bilgisi, söz varlığı açısından değerlendirilmelerde bulunulmuş ve 19. Yüzyılın ikinci yarısındaki Çuvaşçaya özgü dil özellikleri gösterilmek istenmiştir. Ayrıca tarihî Çuvaşça ile yazıya geçirilmiş, Çuvaşların halk kültürünü de yansıtan bilmeceler genel okuyucuya sunulmak istenmiştir.
Keywords : S M Mihaylov, Çuvaşça, Turı Lehçesi, Bilmeceler, Dil Özellikleri

ORIGINAL ARTICLE URL