KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE TEZHİP SANATININ YANSIMALARI
Authors : Nalan Kutsal
Pages : 1-40
Doi:10.59358/ayt.1586915
View : 40 | Download : 41
Publication Date : 2025-03-21
Article Type : Research Paper
Abstract :Klasik Türk şiiri, yazıldığı ve okunduğu dönemlerin sosyal hayatına dair zengin bilgiler içermektedir. Bu çalışma, tezhip sanatının klasik şiire nasıl yansıdığını ve şiirle bağını incelenmektedir. Tezhip sanatının şiirdeki yansımalarını tespit etmek için tezhipli divanlara ve şiirde tezhip sanatına yapılan göndermelere odaklanılmıştır. Böylece şiirle kitap sanatlarının bağı ve şiirin hayatı yansıtan yönleri ortaya çıkmaktadır. Tezhip, renkli yapısıyla dikkat çeken bir kitap süsleme sanatıdır. Motifleri Orta Asya kökenli olan bu sanat, Anadolu bölgesinde önemli bir gelişme göstermiştir. Özellikle 16. yüzyılda zirveye ulaşan bu sanat, şairlerin hayatlarındaki rolüyle bağlantılı olarak klasik şiire de bazı yönleriyle yansımıştır. Bu çalışma öncelikle tezhip sanatını, motiflerinin kökenini ve tarihsel gelişimini incelemektedir. Daha sonra şairlerin tezhipli divan nüshalarına ve tezhip sanatının şiirdeki yansımalarına dikkat çekilmiştir. Anadolu’da Türk şiirinin ortaya çıkışından 16. yüzyılın sonuna kadar yazılmış divanlardan seçilmiş, tezhibe atıfta bulunan çeşitli beyitler, bu sanatın kitap süsleme açısından önemini vurgulamaktadır. Özellikle bu sanata değer veren veya kitap sanatlarıyla ilgilenen şairler, konuya dair bakış açılarını şiir dilinde ifade etmişlerdir. Bu da hayatın çeşitli yönlerinin, özellikle şairleri etkileyen konularla bağlantılı olarak şiire nasıl yansıdığını göstermektedir. Şiir, sosyal hayattan pek çok ayrıntıyı içinde barındıran bir edebî tür olarak tezhip sanatının o dönemdeki önemini değerlendirmek açısından da önemli bir kaynaktır.Keywords : Klasik Türk şiiri, tezhip sanatı, divan nüshaları, Hatayi ve Rumi Motifleri, Zerefşan
ORIGINAL ARTICLE URL