Marmara Bölgesinde Yetiştirilen Yerli Kiraz Çeşitlerinin Döllenme Biyolojileri Üzerinde Araştırmalar

Authors : Fahrettin Öz

Pages : 1-15

View : 11 | Download : 27

Publication Date : 1978-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, 1975 ve 1976 yıllarında Marmara Bölgesi\\\'nde yetiştirilen 9 yerli kiraz çeşidinin çiçek morfolojisi, fenolojik evreleri, polen çimlenme kabiliyetleri ve tozlaşma istekleri araştırılmıştır. Çeşitler olgunlaşma sırasına göre sırasıyla: Edirne, Turfanda, Acıbursa, Abdullah, Tabanlı, Turfandakara, Altıparmak, Dalbastı ve Karabodur\\\'dur. Araştırmalar, Yalova Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü\\\'ndeki kiraz toplama bahçesinde yetiştirilen ve tamamı Prunus avium\\\'da tomurcuklanan sekiz yaşlı kiraz ağaçları üzerinde yapılmıştır. Yukarıda adı geçen çeşitlerden Edirne ve Turfanda en erken, Karabodur ise en geç olgunlaşanlardır. %5, %10, %15 ve %20’lik sakaroz çözeltileri kullanılarak yapılan polen çimlenme çalışmalarında konsantrasyon %15 olduğunda en iyi sonuçlar elde edilmiştir. Tüm kiraz çeşitlerinin polen çimlenme yüzdesi %30’un üzerinde bulunmuştur. Fenolojik safhalar, özellikle çiçeklenme başlangıcı, tam çiçeklenme ve taç yaprak dökümü iki yıl boyunca kaydedilmiştir. Acıbursa, Turfanda ve Turfandakara çeşitleri Dalbastı ve Karabodur çeşitleriyle çapraz uyuşumlu bulunmasına rağmen, çiçeklenme dönemleri Dalbastı ve Karabodur çeşitleriyle örtüşmediği için bu çeşitler için potansiyel tozlayıcı olarak kullanılamaz. Yukarıda adı geçen 9 kiraz çeşidinin de kendiyle uyuşmaz olduğu bulunmuştur. Kendiyle tozlaşan 4776 çiçekten sadece 31 meyve elde edilmiş ve meyve tutumu %0,67 olmuştur. Çapraz tozlaşma çalışmalarında ise 34142 çiçekten 15774 meyve elde edilmiş, bir başka deyişle meyve tutumu %46,2 olmuştur. Karabodur ve Altıparmak çeşitlerinin çapraz uyuşmazlık gösterme olasılığı en yüksek olan çeşitlerdir. Zira bu çeşitler için iki yıllık ortalama meyve tutumu %3,7 olmuştur. Tüm çeşitlere ait 5736 adet açık tozlaşmalı çiçekten 2042 adet meyve elde edilmiş olup, meyve tutum yüzdesi %35,6 olarak bulunmuştur.
Keywords : Kiraz, Marmara Bölgesi, Döllenme

ORIGINAL ARTICLE URL