Bazı Yerli ve Yabancı Ceviz Çeşitlerinde Soğuklama Süresinin ve Dona Mukavemetin Belirlenmesi

Authors : Erdal Orman, İsmail Tosun, Mehmet Emin Akçay, Veli Erdoğan, Yaşar Akça

Pages : 313-324

View : 13 | Download : 15

Publication Date : 2017-12-31

Article Type : Conference Paper

Abstract :Ülkemizde doğal yayılış gösteren cevizin, (Juglans regia L.) son yıllarda ticari olarak kapama bahçe şeklinde de yetiştiriciliğinin arttığı gözlenmektedir. 1972 yılında Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü tarafından başlatılan ıslah çalışmaları ile elde edilen verimli çeşitler, yurt çapına yaygınlaştırılarak farklı ekolojilerde ceviz yetiştiriciliğinin yapılmasına önayak olunmuştur. Ancak, çeşitlerin soğuklama isteği ve düşük sıcaklıklara mukavemet durumları bilinmediğinden bazı bölgelerde zaman zaman soğuklardan dolayı ceviz bahçelerinde önemli zararlanmalar olmaktadır. Dolayısıyla soğuklama süreleri ve don olayları yeterince incelenmeden yapılan dikimler sonunda yapraklanmada aksama, verimsizlik problemleri, güneş yanıkları ve don zararları ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışma ile yetiştiriciliği yapılan yerli popüler çeşitlerden Şebin, Bilecik, Maraş–18, Yalova–1, Yalova–4 ile Howard, Hartley, Chandler, Franquette ve Pedro gibi önemli yabancı çeşitlerin kışın meydana gelebilecek don olaylarına karşı mukavemetlerinin belirlenmesi ve soğuklama ihtiyacı sürelerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada suni don testleriyle çeşitlerin kış donlarına dayanımı, standart yöntem ve soğuk birimi yöntemiyle de çeşitlerin soğuklama süreleri saat ve birim olarak tespit edilmiştir. Buna göre çeşitlerin standart yönteme göre 879 saat ile 1241 saat arasında değişen soğuklama isteği olduğu ortaya çıkarılmıştır. Soğuk birimi yöntemine göre ise soğuklama isteği, çeşitlerde 1011 soğuk birimi ile 1454 soğuk birimi arasında değiştiği tespit edilmiştir. Çalışmanın ikinci ayağında kış dinlenme döneminde dona dayanımının belirlenmesi için çeşitlere suni don testleri uygulanmıştır. Buna göre en çok zararlanmanın tüm çeşitlerde Aralık ayında alınan çeliklerde meydana geldiği ortaya çıkarılmıştır. Çeşitlerin don testlerine maksimum mukavemeti ise sıcaklığın en düşük olduğu Şubat ayında alınan çeliklerde gösterdiği kaydedilmiştir.
Keywords : Ceviz, soğuklama, dona mukavemet

ORIGINAL ARTICLE URL