SSCB’de Plan-Bürokrasi Çatışması: Sovyet Tipi Firma Örgütlenmesi

Authors : Kerim Eser AFŞAR, Emircan YILDIRIM, Özgür SARAÇ

Pages : 33-57

Doi:10.25229/beta.1092152

View : 51 | Download : 8

Publication Date : 2022-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :SSCB’nin çöküş sürecinin merkezi planlama ve bürokrasi kapsamında tartışıldığı bu çalışma, Sovyet tipi firma örgütlenmesine odaklanmıştır. Literatürde merkezi planlamayla bürokrasi genellikle birlikte çalışan bir alan olarak ele alınmış, bu iki ayrı yapı arasındaki nüanslar çoğunlukla ihmal edilmiştir. Bu da bürokratik yapıdan kaynaklı sorunların hatalı biçimde merkezi planlamaya mal edilmesine yol açmıştır. Bu çalışmanın amacı, SSCB’deki bürokratik mekanizmalarla merkezi planlama olguları arasındaki çatışmayı/ayrımı vurgulamaktır. Birincil kaynakları ele alan literatürden türetilen teorik argümanlardan elde edilen temel bulgu şudur: etkinsizliğin nedeni merkezi planlama değildir. Çöküşü hazırlayan koşullar, ağırlıklı olarak siyasi saiklerle oluşan bürokratik amaçların merkezi planlarla olan çatışmasından ortaya çıkmıştır. Bu tezden yola çıkan çalışma, SSCB’nin merkezi planlama hiyerarşisindeki en küçük karar birimi olan firmaların yönetim ilkelerini analiz ederek bürokrasi ve merkezi planlama arasındaki çelişkiyi ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Keywords : Sosyalist Planlama, Bürokratik Örgütlenme, Sovyet Tipi Firma, Teknokrasi, Kara Borsa

ORIGINAL ARTICLE URL