Portrait of an Ottoman Province: Social and Economic Characteristics of the Population in Diyarbakir Province towards the End of the 19th Century

Authors : Mustafa BULUT

Pages : 133-171

Doi:10.25229/beta.1116166

View : 41 | Download : 14

Publication Date : 2022-06-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Askere alınacak erkeklerin sayısını belirlemek, yol yapımı ve benzeri işlerde çalıştırmak, vergi toplamak gibi nedenlerle insanları, haneleri saymak ve ülke nüfusu hakkında bilgiler derlemek eski zamanlardan beri süregelen bir olgudur. Diyarbakır Vilayeti, idarî, askerî ve kültürel bir merkez olmanın yanı sıra, ticarî ve ekonomik açıdan da Osmanlı’nın en önemli şehirlerinden biri olma özelliğini daima korumuştur. Diyarbakır, etnik, dini ve mezhep farklılıkları açısından da kayda değer özelliklere sahip bir merkezdir. Sünniler, Aleviler, Ermeniler, Şemsiler, Süryaniler, Keldaniler, Yezidiler vs. Diyarbakır’da birlikte yaşamışlardır. Bu çalışmada, Diyarbakır Salnameleri ve Londra’daki Ulusal Arşiv’de bulunan İngiliz Konsolosluk raporları taranarak elde edilen bilgiler başta olmak üzere, konuyla ilgili yerli ve yabancı kaynaklar araştırılmış, veriler karşılaştırılarak analizleri yapılmıştır. Müslüman ve Müslüman olmayan nüfus detaylı şekilde ortaya çıkarılmış, nüfusun sosyal ve ekonomik nitelikleri değerlendirilmiştir. Değerlendirmelerin sağlıklı yapılabilmesi için, önce Diyarbakır Vilayetinin de bünyesinde olduğu Osmanlı Devleti’nin, çalışmaya konu olan dönemdeki nüfusu ile nüfusun sosyal ve ekonomik nitelikleri üzerinde durulmuştur.
Keywords : Diyarbakır Vilayeti, Nüfus, Eğitim, Sosyal, Ekonomik

ORIGINAL ARTICLE URL