Çin’in Büyük Dönüşümü Sürdürülebilir mi? Çevresel Faktörler ve İktisadi Dinamikler Arasındaki İlişkinin Analizi

Authors : Seyit Ordu, Bahar Burtan Doğan

Pages : 483-528

Doi:10.25229/beta.1552228

View : 95 | Download : 117

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Çin hükümetinin özellikle 1980 yılından sonra uygulamaya koyduğu reformist politikalarla birlikte, Çin’in ekonomik yapısında büyük dönüşümler yaşanmıştır. Ekonomik yapıda yaşanan bu büyük dönüşümün, günümüzde Çin’in sürdürülebilir büyümesini tehdit eden bir sorun haline geldiği düşünülmektedir. Dolayısıyla bu sorunların temelini oluşturan çevresel faktörler ve iktisadi dinamikler arasındaki ilişkinin incelenmesi önem arz etmektedir. Yapılan bu çalışmanın temel motivasyonunu, Çin’de ekonomik büyümenin, beşerî sermayenin, doğal kaynak rantının ve kentleşmenin ekolojik ayak izi üzerindeki etkisi oluşturmaktadır. Çin için 1980-2021 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak, değişkenler arasındaki eşbütünleşme analizi için Pesaran vd. (2001) tarafından geliştirilen ARDL sınır testi kullanılırken, nedensellik analizi için Hacker ve Hatemi-J (2006)’nin geliştirdiği simetrik, asimetrik nedensellik analizi için ise Hatemi-J (2012) tarafından geliştirilen nedensellik testleri tercih edilmiştir. Elde edilen ampirik bulgulara göre, değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisine ulaşılırken, ekolojik ayak izi ve beşerî sermayeye ait simetrik nedensellik dışında tüm değişkenler arasında hem simetrik hem de asimetrik nedensellik ilişkisine ulaşılmıştır.
Keywords : Çin Ekonomisi, Çevresel Kalite, Eşbütünleşme-Nedensellik Analizi

ORIGINAL ARTICLE URL