Türkiye’de Reel Döviz Kuru ile İthalat Arasındaki İlişki: Geniş Ekonomik Sınıflama Çerçevesinde Simetrik ve Asimetrik Etkilerin Analizi

Authors : Ferdi Akpiliç

Pages : 889-924

Doi:10.25229/beta.1654664

View : 68 | Download : 105

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma reel döviz kurunun Türkiye’nin ithalatı üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Araştırmada, Türkiye’nin 33 ticaret ortağıyla gerçekleştirdiği ithalat verileri kullanılarak, 2013Ç1-2024Ç3 dönem için panel ARDL yöntemi uygulanmıştır. Reel döviz kuru ile ithalat arasındaki simetrik ve asimetrik ilişkiler, PMG tahmincisi aracılığıyla incelenmiştir. Elde edilen bulgular, döviz kurunun ithalat üzerindeki etkisinin alt sektörlere ve reel döviz kuru hesaplama yöntemlerine göre farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Simetrik modellerde, reel döviz kuru ile toplam ithalat, sermaye malı ithalatı ve tüketim malı ithalatı arasında pozitif ilişki tespit edilmiştir. Buna göre, Türk lirasının değer kazanması bu ithalat kalemlerini artırıcı yönde etki yapmaktadır. Öte yandan, ara malı ithalatında ve enerji-altın hariç ara malı ithalatında, TL’nin değer kazanmasının ithalatı azalttığı gözlemlenmiştir. Asimetrik analizler, toplam ithalat, ara malı ve tüketim malı ithalatı için döviz kuru ile ithalat arasında yön ve büyüklüğü farklılaşan asimetrik ilişkilerin varlığına işaret etmektedir. Bu sonuçlar, döviz kuru-ithalat ilişkisinin sektör bazında detaylı analiz edilmesinin ve reel döviz kuru göstergelerinin dikkatli seçilmesinin, politika yapıcılar için isabetli kararlar alınmasını destekleyeceğini göstermektedir.
Keywords : Döviz Kuru, İthalat, Panel PMG

ORIGINAL ARTICLE URL