Dış Ticaretin Jeopolitik Sınavı: Türkiye’nin 1985-2023 Dönemindeki Riskleri ve Gelecek Fırsatları

Authors : Bahadır Murat Çakmaklı

Pages : 1059-1089

Doi:10.25229/beta.1574984

View : 166 | Download : 415

Publication Date : 2025-10-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, 1985-2022 döneminde Türkiye\\\'nin dış ticaret dinamikleri ile jeopolitik riskler arasındaki ilişkiyi analiz etmek amacıyla Zivot-Andrews birim kök testi ve ARDL (Autoregressive Distributed Lag) sınır testi yöntemlerini kullanmaktadır. Zivot-Andrews testi, serilerdeki yapısal kırılmaları dikkate alarak durağanlık analizini güçlendirmiş, ARDL yöntemi ise değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkileri ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, Türkiye\\\'nin ihracatında en belirleyici unsurun ithalatın mevcut ve geçmiş değerleri olduğunu ve ithalat artışlarının ihracatı desteklediğini göstermektedir. Buna karşılık, jeopolitik risk değişkeninin dış ticaret üzerindeki doğrudan etkisinin sınırlı olduğu ve çoğunlukla istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Ancak, darbeler, terör olayları ve ekonomik krizler gibi unsurların jeopolitik risk algısını artırarak dış ticaretin istikrarını zayıflattığı görülmektedir. Türkiye\\\'nin jeopolitik risklere karşı kırılganlığı, Avrupa ülkeleriyle olan ticaret ilişkilerini olumsuz etkileyebilir ve alternatif tedarikçi arayışlarını gündeme getirebilir. Sonuç olarak, dış ticaret politikalarının oluşturulmasında ithalatın ihracat üzerindeki destekleyici rolü göz önünde bulundurulmalı, aynı zamanda jeopolitik riskleri azaltıcı stratejiler geliştirilmelidir. Bu yaklaşım, Türkiye’nin ekonomik kalkınması ve dış ticarette sürdürülebilirliğin sağlanması açısından kritik önemdedir.
Keywords : Türkiye, Dış Ticaret, Jeopolitik Risk

ORIGINAL ARTICLE URL