Türkiye`de Plum pox virus’un altı yıllık ülkesel sürvey ve eradikasyon programının değerlendirilmesi

Authors : Nevzat BİRİŞİK, Ali Ferhan MORCA, Serpil ERİLMEZ, Osman ÇİFTÇİ, Melike YURTMEN, Nesrin UZUNOĞULLARI, İlyas DELİGÖZ, Murat ŞAHİN, Mehmet Levent ÖNTEPELİ

Pages : 19-32

Doi:10.16955/bitkorb.793804

View : 37 | Download : 8

Publication Date : 2021-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Plum pox virus insert ignore into journalissuearticles values(PPV);, sert çekirdekli meyve türlerinin bilinen en tehlikeli viral etmenidir. PPV vektör yaprak bitleri tarafından taşınmakta ve sert çekirdekli meyve ağaçlarında özellikle erik, kayısı ve şeftalinin meyveleri, yaprakları ve çiçeklerinde ciddi hasarlara neden olmaktadır. Enfekteli bitkilerin eradike edilmesi, PPV`ye karşı alınması gereken tedbirlerin başında gelmektedir. Bu çalışmanın temel amacı; Ulusal Bitki Sağlığı Kurumu olan, Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü insert ignore into journalissuearticles values(GKGM); tarafından 2013-2018 yılları arasında yürütülen Ulusal PPV sürvey ve eradikasyon programının sonuçlarını değerlendirmektir. Altı yıllık çalışma süresince Türkiye’de yaklaşık 60.000 bitki makroskobik olarak incelenmiş ve yedi farklı meyve türünde toplam 21.394 bitkiden örnek insert ignore into journalissuearticles values(çiçek, yaprak ve meyve); alınmıştır. Alınan örnekler ELISA insert ignore into journalissuearticles values(Enzyme Linked Immunosorbent Assay); metodu ile analiz edilmiştir. ELISA’da şüpheli sonuç veren örnekler, RT-PCR insert ignore into journalissuearticles values(Reverse Transcription Polymerase Chain Reaction); yöntemi ile doğrulanmıştır. Test sonuçlarına göre 161 farklı noktadan alınan örneklerin 2.718`i PPV pozitif olarak tespit edilmiş ve enfeksiyon ortalaması altı yıl boyunca %12.70 olarak hesaplanmıştır. Çalışma süresince 78.868 bitki eradike edilmiş, yoğun sürvey ve eradikasyon programı sonucunda PPV enfeksiyon oranının %35.72`den %7.47`ye gerilediği görülmüştür. Diğer taraftan, daha önce PPV`den ari olarak bilinen yedi ilde insert ignore into journalissuearticles values(Aydın, Bolu, Denizli, Erzincan, Kırıkkale, Sivas, Samsun); PPV’nin varlığı belirlenmiş ve eradikasyonu gerçekleştirilmiştir. Yapılan bu çalışma sonucunda eradikasyon uygulamalarının PPV’nin bulaşma ve yayılmasını baskılamada çok etkili bir yöntem olduğu ortaya konmuştur. Buna ek olarak ulusal sürvey ve eradikasyon programına ülke çapında devam edilmesi ve fidanlıklarda yoğunlaştırılması kanaatine varılmıştır.
Keywords : eradikasyon, PPV, sert çekirdekli meyve, şarka, virüs

ORIGINAL ARTICLE URL