II. Abdülhamid Döneminde Ertuğrul İsminin Kullanımı ve Sanata Yansıyanlar: Ertuğrul Süvari Alayı Tablosu ve Ertuğrul Tekke Camii Üzerinden Bir Değerlendirme

Authors : Mehmet Çağlayan Özkurt

Pages : 228-246

View : 98 | Download : 182

Publication Date : 2025-10-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, konusu itibari ile ideoloji (siyaset)-sanat ilişkileri üzerine odaklanmış olup; örnek olarak ele alınan iki sanat eseri, estetik değerlerinden daha çok, dönemin tarihsel ve siyasi ortamına etki ya da katkıları bağlamında değerlendirilmeye çalışılmıştır. II. Abdülhamid Dönemi, İlber Ortaylı’nın bir kitabına da isim olmuş haliyle ve onun ifadesiyle “İmparatorluğun en uzun yüzyılı” olarak tanımlanabilir. Söz konusu süreç içerisinde İmparatorluk, bir yandan dünyada -özellikle Kıta Avrupası’nda- gelişmeye başlayan küresel emperyalist odaklı yeni güç dengeleri içerisinde kendisini konumlandırmaya çalışırken bir yandan da daha lokal denilebilecek fikir akımları ile yeni bir yapılanma arayışı içerisine girmiştir. Söz konusu dönemde, padişahın özellikle Panislamizm akımı yoluyla siyasi bir takım kazanımlar elde etmeye çalıştığı görülmektedir. Bunun yanı sıra dönemin ağırlığını hissettiren bir diğer siyasi eğilimi ya da fikir akımı ise Osmanlıcılık olmuştur. Bu akım doğrultusunda, başta Ertuğrul Gazi olmak üzere, İmparatorluğun kuruluş evresinin önemli şahsiyetleri adeta “yüceltilerek”, kendilerine büyük bir önem atfedilmiş ve adlarının yaşatılması amacıyla da birçok farklı alanda isimleri kullanılmıştır. Bu durum, kamusal, bürokratik ve diplomatik örneklerin dışında, sanat alanına yansıyan örneklerde de kendisini göstermektedir. Çalışmamız kapsamında resim alanında İtalyan ressam Fausto Zonaro’nun Ertuğrul Süvari Alayı tablosu ile mimari de ise Ertuğrul Tekke Camii üzerinden bir analoji ve değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır.
Keywords : II. Abdülhamid, Osmanlıcılık, Ertuğrul Süvari Alayı, Ertuğrul Tekke Camii, Fausto Zonaro

ORIGINAL ARTICLE URL