Bilgi Kaynakları ve Kayıt Ortamları Sözlükçe Denemesi
Authors : İhsan Özkol, Hakan Anameriç
Pages : 47-76
Doi:10.33721/by.1664648
View : 95 | Download : 106
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, bilgi kaynakları ve kayıt ortamlarına ilişkin terimlerin sistematik, kavramsal ve tutarlı biçimde tanımlanmasını; meslekî terminolojide kavramsal bütünlüğün desteklenmesini amaçlamaktadır. Çalışmanın temel araştırma sorusu şu şekilde belirlenmiştir: “Bilgi kaynakları ve kayıt ortamları terimlerinin ulusal ve uluslararası terminoloji kaynaklarındaki anlam farklılıkları nelerdir ve bu farklılıklar meslekî terminoloji tutarlılığını nasıl etkilemektedir?” Çalışmanın odak noktası, Türkçe karşılık verilen terimlerin literatürdeki kullanımını yaygınlaştırmak, benzer özelliklere sahip olanlar ile parça-bütün, tür-alt tür ilişkileri taşıyan kavramlar arasındaki bağları sistematik biçimde göstermeye çalışmaktır. Bu bağlamda bilgi kaynaklarının tür (genre), alt tür (form) ve kayıt ortamlarının (carrier) kavramsal düzlemde açıklanması, söz konusu kaynakların yönetimi, erişimi ve korunmasına ilişkin meslekî süreçlerin daha bilinçli yürütülmesini destekleyecektir. Araştırmada betimsel analiz yöntemi kullanılmış; ulusal ve uluslararası terminoloji standartları, alan sözlükleri ve bilimsel literatür taranmıştır. Terimler, disiplin içi ve disiplinler arası kullanımları dikkate alınarak sistematik bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Çalışmada klasik ve dijital bilgi kaynakları ile bu kaynakların kaydedildiği ortamların fiziksel, teknik ve içerik özellikleri çerçevesinde bir sözlükçe oluşturulmuştur. Terimlerin tanımlanmasının yanı sıra, literatürdeki kullanımlarına göre anlam alanlarının belirlenmesi ve disiplinler arası içerik tutarlılığının sağlanması hedeflenmiştir. Bulgular, terminolojik farklılıkların yalnızca dilsel tercihlerden değil, aynı zamanda meslekî disiplinlerin tarihsel gelişimi ve kurumsal geleneklerinden kaynaklandığını; bu durumun da bilgi meslekleri arasında ortak anlam üretimini ve standardizasyonu zorlaştırdığını göstermektedir. Çalışmanın amacı, etimolojik, linguistik, semantik ya da gramer temelli terim üretimi veya söz dizimsel karşılaştırmalar yapmak değildir. Bu çalışma, bilgi ve belge yöneticileri, araştırmacılar ve öğrenciler için bilgi kaynakları ve kayıt ortamları hakkında mesleki terminolojiden oluşan güvenilir bir başvuru kaynağı sunmayıKeywords : Bilgi Kaynakları, Terminoloji, Sözlükçe, Kütüphanecilik, Arşivcilik, Leksikografi
ORIGINAL ARTICLE URL