19. Yüzyılın İlk Yarısında Avrathisar’daki Evlâd-ı Fâtihân Nüfusu

Authors : Mustafa Mesut ÖZEKMEKÇİ

Pages : 113-141

Doi:10.17518/canakkalearastirmalari.986435

View : 32 | Download : 15

Publication Date : 2021-10-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti’nin Rumeli’ye hâkimiyeti sonrasında bu coğrafyaya yerleştirilmiş olan Türkmen ve Yörükler için 17. yüzyıldan itibaren Evlâd-ı Fâtihân tabirinin kullanılmaya başlandığı bilinmektedir. Balkan coğrafyasının farklı şehirlerinde iskân edilen bu gruplarla alakalı özellikle 17 ve 18. yüzyıldaki çeşitli sayımlarını merkeze alıp bunların nüfus, vergi gibi hususiyetlerini değerlendiren çalışmalar mevcuttur. Buna karşın Evlâd-ı Fâtihân’ın XIX. yüzyıldaki vaziyetlerine dair çalışmalar ise neredeyse yok denecek kadar azdır. Hâlbuki Fâtihân gruplarının ikamet ettiği bölgelerde 1826 ile 1828 yılları arasında yeni nüfus sayımlarının yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu faaliyetin temel sebebi ise Evlâd-ı Fâtihân teşekkülü mensuplarından yeni kurulmuş olan Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusu için asker devşirmektir. Makalede, 19. yüzyılın ilk yarısında Selanik sancağı içerisinde yer alan ve her dönem önemli sayıda Evlâd-ı Fâtihân neferi barındıran Avrathisar Kazasının üzerinde durulmuştur. Bu çerçevede Avrathisar’a ait ve 1826-1828 yılları arasında hazırlanmış olduğunu düşündüğüm Evlâd-ı Fâtihân nüfus defteri incelenmiştir. Buradan hareketle söz konusu kazada Fâtihân unsurlarının yaşadığı mahalle ve karyelerin mevcut durumu ile geçmiş tahrirlerdeki verileri kıyaslanmıştır.
Keywords : Evlâd ı Fâtihân, Selanik, Avrathisar, Nüfus

ORIGINAL ARTICLE URL