Donanma Üzerindeki İktidar Mücadelesinin Gölgesinde Birinci İnönü ve İkinci İnönü Denizaltılarının Alım, İnşa ve Teslim Süreci

Authors : Evren MERCAN
Pages : 109-144
Doi:10.17518/canakkalearastirmalari.1069016
View : 34 | Download : 8
Publication Date : 2022-05-27
Article Type : Research Paper
Abstract :Trablusgarp Harbi’nden itibaren neredeyse kesintisiz süren savaşların bıraktığı yıkıntı üzerine kurulan Türkiye Cumhuriyeti’ni, Osmanlı’dan miras kalan jeopolitik tehditlerle baş edebilmekte eldeki kısıtlı imkânlarla mütevazı dahi olsa bir donanma kurulması gerekliliğiyle karşı karşıya bırakmıştı. Yeni bir deniz gücünün kurulmasında uzun süredir atıl vaziyette limanlarda kıçtankara edilen, harekât kabiliyetinden yoksun eldeki köhne harp gemilerinin geniş ölçekli onarımının yanında, bir donanma programına da acil bir ihtiyaç duyulmuştu. Bu programın içeriğinin belirlenmesinde, Osmanlı’dan beri gelen ve Cumhuriyet Dönemi’nde de nükseden denizciler ve karacılar arasındaki rekabet kendini göstermişti. Ne var ki İstiklal Harbi’nden muzaffer çıkan karacılar, silahlı kuvvetler modernizasyonunu noktasında yegâne yetkili merci olmuş ve donanma programını da kendi ihtiyaçlarına göre belirlemişti. Böylelikle Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa’nın insert ignore into journalissuearticles values(Çakmak); savunduğu, kıyı savunma odaklı denizaltı ve hafif unsurlardan oluşan ve ordunun denizdeki bir uzantısı olarak görülen, sınırlı bir donanma programına yeşil ışık yakılmıştı. Nihayetinde Türk Donanması’na Almanların paravan firması üzerinden Hollanda’daki Feijenoord Tersanesi`nde inşa edilen Birinci İnönü ve İkinci İnönü denizaltıları alınmıştı. Bu girişim Türk denizaltıcılığının nüvesini teşkil eden kayda değer bir atılım olsa da büyük resimde karacı odaklı bir bakış açısının ürünüydü. Bu çalışmada donanmadaki güç mücadelesi bağlamında Birinci İnönü ve İkinci İnönü denizaltının alım, inşa ve teslim süreci ele alınmıştır.
Keywords : Türk Donanması, Birinci İnönü ve İkinci İnönü Denizaltıları, Feijenoord Tersanesi, Türk Alman İlişkileri

ORIGINAL ARTICLE URL