XIII. YÜZYIL BÜYÜK MOĞOL ULUSUNDA KAĞAN VE HAN UNVANININ KULLANIMINA DAİR BİR İNCELEME

Authors : Çetin KAYA

Pages : 290-297

Doi:10.33692/avrasyad.661403

View : 45 | Download : 14

Publication Date : 2020-03-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarihin her döneminde birçok devlette olduğu gibi XIII. yüzyılda yaşamış olan Moğol hükümdarları da bazı unvanlar kullanmışlardır. Bu açıdan bakıldığında Büyük Moğol Ulusu içerisinde hükümdarlar tarafından kullanılan unvanların başında kağan ve han gelmektedir. Böylelikle çalışmamızda bu unvanlar esas alınmıştır. Araştırma kapsamında çeşitli dil ve yazım şekilleri incelenerek onların; kullanımı ve birbirlerine olan üstünlükleri hakkında deliller aranmıştır. Bu hususta XIII. yüzyıldaki ilk hükümdarları Cengiz’den başlayarak sırasıyla Ögödey, Göyük, Möngke ve Kubilay gibi Büyük Moğol Ulusu hükümdarları incelenip onların dönemlerinde oluşturulmuş belgeler ayrıntılı olarak taranmıştır. Taranan bu belgeler içerisinde yazıtlar, yarlıklar (fermanlar), kronikler, nümizmatik veriler ve bazı tarihi kalıntılar bulunmaktadır. Söz edilen kaynaklardan elde edilen veriler ışığında unvanların ortaya çıkış zamanlarından kısaca bahsedilmiştir. Ayrıca incelediğimiz dönemdeki kullanımları hakkında birtakım çıkarımlarda bulunulmuştur. Bu araştırmalar neticesinde elde edilen çıkarımlardan biri dönem itibarı ile iki unvanın eş zamanlı kullanımlarının olduğu şeklindedir. Buna ek olarak araştırılan iki unvan arasındaki tek farkın yazım şekli olduğu ve birinin diğerine her hangi bir üstünlüğünün olmadığı görüşüdür.
Keywords : Moğollar, Kağan, Han

ORIGINAL ARTICLE URL