GİRESUN YÖRESİ YAYLACILIK GELENEĞİNDE YOL HAVALARINA FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI: AĞIT ÖRNEĞİ

Authors : Şeyma Demeli

Pages : 142-154

Doi:10.33692/avrasyad.1479582

View : 87 | Download : 47

Publication Date : 2024-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Yayla ve yaylacılık geleneğinde müzik kültürü denildiğinde akla ilk olarak yol havaları gelmektedir. Yol havaları, Türk Müzik kültürünün zenginleşmesine katkı sağlayan bir yapıya sahiptir. Yol havaları yaylacılık kültürü içerisinde yaylaya çıkarken ve yayladan dönüş yolculuklarında adından da anlaşılacağı gibi yolda icra edilen bir müzik türüdür. Yolda icra edilen bir müzik türünün söyleniş biçimi ve ritmi de yola özgü olacaktır. Bu havaların çıkış noktası olan yaylacılık geleneği, doğası ve yaşam tarzı ile yol havalarını besleyen ve zenginleştiren bir unsurdur. Ancak; dönemlik yaşam yolda geçse de yaylacılık faaliyetinde bulunan insanların yol dışındaki yaşantıları da bu müziğin sözlerine ve içeriğine etki etmektedir. Bunlardan birisi de halk arasında sıklıkla görülen ağıt yakma geleneğidir. Ağıt yakma Anadolu kültüründe hissedilen bir acının, yaşanılan bir pişmanlığın veya kaybedilen bir insanın ardından yürekte hissedilen yoğun duyguların dışavurumudur. Karadeniz bölgesi gerek iklim, gerekse coğrafi yapı, doğa koşulları vb. etkisiyle yaylacılık faaliyetlerine oldukça elverişli bir bölgedir. Özellikle Giresun, Ordu, Trabzon ve Rize illerinde yaygın olan yayla kültürü yol havalarını da beraberinde getirmektedir. Çalışmada Giresun yöresine ait bazı yol havalarının ağıt örnekleri incelenecektir. İncelenen örnekler ile Giresun yöresindeki yol havalarının geleneksel yapısının ve duygusal yönünün daha iyi anlaşılması mümkün olacaktır. Bu kapsamda seçilen ağıtların gelenekselin dışında ve yol havası ritminde icra edildiği ortaya konulmaya çalışılacaktır.
Keywords : Yayla, Yaylacılık Geleneği, Yol, Yol Havaları, Ağıt

ORIGINAL ARTICLE URL