ZEKİ DEMİRKUBUZ SİNEMASI ÜZERİNDEN TÜRK SİNEMASININ SOSYOLOJİK ANALİZİ: ELEŞTİREL TEORİ BAĞLAMINDA BİR İNCELEME

Authors : Mümtaz Levent Akkol

Pages : 425-442

View : 70 | Download : 48

Publication Date : 2025-06-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Sinemanın toplumla bağları oldukça kuvvetlidir. Hemen her sanat dalını bünyesinde barındıran sinema, sanatın toplumsal işlevlerinin tamamına cevap verebilecek niteliktedir. Sinema anlatıcı rolü ile topluma ayna tutmakta, bireyden hareketle toplumsal bilinçlendirme ve düşünce ile buluşturma işlevlerini yerine getirmektedir. Eleştirel teori perspektifinden bakıldığında sinemanın toplumsal işlevleri önündeki en büyük engel kültür endüstrisinin sinemayı tüketim ideolojisinin bir aracı olarak kullanmasıdır. Bu durumda tüketim ideolojisinden bağımsız özgün sinema üretiminin önemi artmaktadır. Zeki Demirkubuz’un sineması tüketim ideolojisinin hegemonik alanından kurtulmuş bağımsız sinemaya örnek olarak gösterilebilir. Demirkubuz sinemasının eleştirel teori bağlamında değerlendirilmesi; gerçekliği verili olanın ötesinde araması ile başlatılarak kendine özgü diyalektik anlatımının ele alınması ile sürdürülebilir. Demirkubuz filmlerinin, sanatın değerini belirleyen “özgünlük” niteliği ile buluşan farklı ve önemli bir yeri vardır. Demirkubuz’un, Türk sinemasının sosyolojisine insanı en güçlü duygularla ve olaylarla anlatmış olması ile sunduğu katkı bu çalışmada incelenmiş ve yorumlayıcı yaklaşım kapsamında değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme nitel paradigma kapsamında eleştirel teori temelli kurulmuş, hermönitik yaklaşım benimsenerek yürütülmüştür.
Keywords : Sinema Sosyolojisi, Türk Sinemasının Sosyolojisi, Eleştirel Teori, Zeki Demirkubuz Sineması, Sanat Sosyolojisi

ORIGINAL ARTICLE URL