Oluz Höyük Kazı ve Araştırmalarına Dair Değerlendirmeler

Authors : Şevket DÖNMEZ, Aslıhan YURTSEVER BEYAZIT
Pages : 141-151
View : 33 | Download : 11
Publication Date : 2016-06-01
Article Type : Research Paper
Abstract :2007 yılında başlayan Oluz Höyük sistematik arkeolojik kazıları Kızılırmak Havzası Demir Çağı’na katkıları kültürel, tarihsel ve askeri boyutun yanısıra, dinsel bir boyut da kazanmaya başlamıştır. 2B ve 2A mimari tabakalarında açığa çıkarılan birtakım kalıntılar ile küçük bu - luntular, bilinmeyenlerin bilinenlerden çok daha fazla olduğu Zerdüşt dini ile Ateş Kültü’nün erken dönemlerinin anlaşılması temelinde çok önemli bilgiler sunmaya başlamıştır. Oluz Hö - yük bulguları, Zerdüşt dininin oluşma dönemine ait kaynakların Media Güney Azerbaycan ve Hazar Denizi’nin güneydoğusundaki toprakların Margiana, Baktria yanısıra, Kuzey – Orta Anadolu Pontika Kappadokia ve Kappadokia’da da aranması gerektiğini göstermiştir. Ayrıca, Oluz Höyük’te açığa çıkmaya başlayan arkeolojik bulgular, neredeyse hiçbir şey bilme - diğimiz Zerdüşt dininin erken dönemleri ile Ateş Kültü’nün MÖ 5. yüzyıldaki resmini çizme - mizin yanısıra, bunlar dışındaki farklı ritüeller ile uygulamaların varlığına da işaret etmekte - dir. 2B ve 2A mimari tabakalarında geliştirilen arkeolojik kazılar Oluz Höyük’te ateşe tapan, suyun kutsallığına inanan, kurban ve içki ritüellerine sahip bir toplumun yaşamış olduğunu kanıtlamaya başlamıştır. Ateş, Anadolu’nun Erken Tunç Çağı’ndan itibaren eski toplumları - nın ritüellerinde önemli bir rol oynamıştır. Zerdüşt dininin tarihsel gelişimi incelendiğinde, erken dönemde MÖ 5. yüzyıl açık havada yanan ve kutsal külleri bothroslarda çömlekler içinde korunan ateşin, Geç Akhaimenid döneminden itibaren kurumsal bir yapıya kavuşmaya başladığı anlaşılmaktadır. Med Krallığı ve Erken Akhaimenid dönemlerinde oluşum ve ya - yılma süreci yaşamış Zerdüşt dininin erken dönemini oluşturan ritüeller ile pratiklerin Oluz Höyük’te saptanmış olması, Kuzey – Orta Anadolu Pontika Kappadokia ve Kappadokia’nın Zerdüştlüğün kutsal coğrafyası içinde değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir
Keywords : Amasya, Oluz Höyük, Zoroaster, Zoroastriyanizm, Ateş Kültü

ORIGINAL ARTICLE URL