Türkiye’de Enflasyon ve İşsizlik İlişkisi: Teorik ve Ampirik Bir İnceleme

Bu çalışma, 2000-2024 yılları arasında Türkiye ekonomisinde enflasyon ve işsizlik arasındaki uzun vadeli ilişkiyi, dinamiklerini ve yapısal özelliklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Enflasyon ve işsizlik, makroekonomik istikrarın temel belirleyicileri olup, bu iki değişken arasındaki ilişkinin doğru analiz edilmesi, etkili ekonomik politikaların oluşturulması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda, çalışmada enflasyon ve işsizlik arasındaki zamansal etkileşimleri analiz etmek için Vektör Otoregresyon (VAR) modeli kullanılmış, değişkenler arasındaki uzun vadeli ilişkinin varlığını belirlemek amacıyla Johansen eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Test bulguları, enflasyon ve işsizlik değişkenleri arasında uzun vadeli eşbütünleşme ilişkisinin bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca, Granger ve Dumitrescu-Hurlin nedensellik testleri sonuçları, değişkenler arasında hem tek hem de çift yönlü nedensellik ilişkilerinin mevcut olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, enflasyonun gecikmeli değerleri aracılığıyla işsizlik üzerinde belirleyici bir etkisinin bulunduğunu ve fiyat istikrarı politikalarının işgücü piyasası koşullarını doğrudan etkileyebileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, fiyat istikrarı ve işgücü piyasası reformlarının eş zamanlı olarak ele alınması, ekonomik istikrar ve toplumsal refah açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. Çalışmanın ampirik sonuçlarına göre, Türkiye için enflasyonla mücadelede sıkı para politikalarının istihdam üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik destekleyici işgücü politikalarının geliştirilmesi önerilmektedir. Bunun yanı sıra, işsizlikle mücadelede sadece kısa vadeli önlemler yerine, üretken yatırımları teşvik eden ve istihdamı artırıcı yapısal reformların uygulanması fayda sağlayacaktır. Bu çerçevede, politika yapıcıların enflasyon ve işsizliği birlikte değerlendirerek bütüncül ve uzun vadeli stratejiler geliştirmesi büyük önem taşımaktadır.