Türkçe Sözlüklerde Eş veya Yakın Anlamlı Sözcüklerle Tanımlama

Authors : Oktay Tarhan

Pages : 435-445

Doi:10.48147/dada.1732571

View : 50 | Download : 52

Publication Date : 2025-08-10

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkçe sözlük çalışmalarında eş anlamlı sözcüklerle tanımlamalar, madde başı şeklinde verilmekle birlikte bu çalışmaların eş veya yakın anlamlı sözcükleri bütün yönleriyle açığa kavuşturulmuş terimler olarak kabul etmek zordur. Çünkü bu terimlerin kendi aralarında birbirini tümden karşılaması tartışılırken bu birimlerin sözlüklerde her yönüyle verilmesi de oldukça zordur. Söz gelimi, dilbilimciler dilde hiçbir şekilde aynı anlama gelen sözcük çiftinin olmadığını savunurken sözcüklerin sadece belli bağlamlarda birbirinin yerine kullanılabildiği bunun da sözcüklerin düzenli birliktelik ve söz dizimi özelliklerinden kaynaklandığını savunurlar. Sözlüklerde herhangi bir madde başında yer alan eş anlamlı sözcükler sıralanıp anlamlandırılmaktadır. Bu durum sözlük kullanıcıları için karışıklık oluşturmaktadır. Bu tür kullanım zorluklarının önüne geçebilmek için eş anlamlı sözcüklerin sınırlarının belirlenmesi, bu sözcüklerinin içeriğinin açıkça ortaya konulması ve sözcüklerin bu bilgilerle hazırlanması gerekmektedir. Bu doğrultuda Türk Dil Kurumunun çevrimiçi güncel Türkçe sözlüğü ve Kubbealtı Vakfı’nın çevrimiçi Kubbealtı Lugatı’nda eş anlamlı sözcüklerden örnekler verilerek tanımlandırılması, veriliş şekli incelenerek iki sözlük arasında kıyaslama yapmak amaçlanmaktadır.
Keywords : eş veya yakın anlam, tanım, sözcük, sözlük

ORIGINAL ARTICLE URL