Humboldt’un Ergon/Energeia Kavramları Üzerine: Saussure’ün Langue/Parole Ayrımıyla Karşılaştırmalı Bir Okuma

Authors : Gülden Uçar

Pages : 38-54

Doi:10.48147/dada.1778266

View : 115 | Download : 175

Publication Date : 2025-10-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Dil, hem toplumsal hafızada yer alan kalıplaşmış yapılarla hem de bireysel kullanımda ortaya çıkan yaratıcı söylemlerle şekillenen çok yönlü bir varlıktır. Dilin bu yönünü açıklamak üzere Wilhelm von Humboldt, dili ergon ve energeia ayrımıyla anlamaya çalışırken; Ferdinand de Saussure ise benzer biçimde langue ve parole kavramlarına başvurmuştur. Bu makalede, Humboldt’un ergon/energeia ikiliği ile Saussure’ün langue/parole ayrımını kuramsal dayanakları, düşünsel arka planları ve yöntemsel yaklaşımları doğrultusunda karşılaştırmalı olarak incelenmiş; iki yaklaşımın benzeştiği ve ayrıldığı noktalar tartışılmıştır. Çözümle-meler, her iki düşünürün de dili çift kutuplu bir yapı üzerinden tanımladığını; ancak bu kutupları nasıl kavramsallaştırdıkları, aralarındaki ilişkiyi nasıl kurdukları ve bu ayrımı hangi kuramsal amaçlarla kullandıkları bakımından belirgin farklılıklar taşıdığını ortaya koymuştur. Humboldt’ta ergon ve energeia birlikte işleyen, sürekli dönüşen bir süreci betimlerken; Saussure’de langue ve parole analitik olarak kesin çizgilerle ayrılmıştır. Bu yönüyle çalışma, dilin durağan ve değişken yanlarını açıklama çabalarının felsefi ve bilimsel gelenekler doğrultusunda nasıl şekillendiğini göstermiştir
Keywords : Yapısalcılık, Dilsel ikilikler, Kuramsal dilbilim, Dil/Söz, Er-gon/Energeia

ORIGINAL ARTICLE URL