İÇ KONTROL SİSTEMİNDE BİLGİ VE İLETİŞİM: BİLGİ UÇURMANIN RÖLÜ VE ENTEGRASYONU
Authors : Burçak Kiziltan Işik
Pages : 108-126
Doi:10.58348/denetisim.1648141
View : 69 | Download : 88
Publication Date : 2025-09-03
Article Type : Review Paper
Abstract :İşletmeler her yıl gelirlerinin %5’ini kendi içlerinde yaşanan suistimaller nedeniyle kaybetmektedirler. Başta suistimallerin tespiti ve önlenmesi olmak üzere, işletmelerdeki verimliliğin artırılması, güvenin sağlanması için işletmelerde güçlü savunma hatlarının olması önem taşımaktadır. Bu savunma hatlarında iç kontrol birinci savunma hattı, kalite kontrol ikinci savunma hattı ve iç denetim üçüncü savunma hattını oluşturmaktadır. Rekabet ve teknolojide yaşanan değişimler işletmelerin yönetilmesini gitgide zorlaştırmaktadır, bu nedenle işletmelerde tepkisel bir yaklaşımla kontrol ve denetim mekanizmalarının oluşturulması gerçekleşebilecek aykırılıkların önlenmesi açısından önem taşımaktadır. Bunun sağlanabilmesi amacıyla çalışmalar ve uluslararası kuruluşlar işletmedeki çalışanlar başta olmak üzere tüm paydaşların bu süreçlere dahil edilmesi gerektiğini vurgulamaktadırlar. Söz konusu çalışmalar, işletmelerde paydaşların sürece etkin biçimde dahil edilebilmesi için, çalışanlar ile yönetim ve denetim mekanizmaları arasındaki bilgi ve iletişim kanallarının güçlendirilmesinin gerekliliğine dikkat çekmektedir. Bu bağlamda, bilgi ve iletişim kanallarının etkinliğini artırmada, bilgi ifşası (whistleblowing) mekanizmasının önemli bir araç olarak kullanılabileceği belirtilmektedir. Bilgi uçurma en basit anlamıyla etik ve ahlak dışı davranışların sona ermesi için işletme içi veya dışındaki otoritelere bu eylemlerin bildirilmesidir. Bu çalışma, bilgi uçurma kavramını, ihbar süreçlerini ve iç kontrol sisteminin temel bileşenlerinden olan bilgi ve iletişim sürecinde bilgi uçurmanın nasıl bir rol oynadığını incelemektedir. Böylelikle işletmeler çalışanların bilgilerini etkin bir ihbar mekanizmasıyla iç kontrol süreçlerine entegre ederek hem olumlu hem de olumsuz geri bildirimleri toplayabilir ve önleyici bir kontrol stratejisi geliştirebilir. Ulusal ve uluslararası düzenlemeler ile akademik literatürde elde edilen bulgular doğrultusunda, işletmelerde etkin bir ihbar sisteminin oluşturulması kavramsal bir çerçevede ele alınmıştır. Bu sistemin, işletmelerde suistimallerin önlenmesine, çalışan verimliliğinin artırılmasına ve iç kontrol mekanizmalarının öngörülen işlevlerini yerine getirerek makul düzeyde güvence sağlamasına katkı sunması beklenmektedir.Keywords : Bilgi ve İletişim, Bilgi Uçurma, İç Kontrol, İhbar Sistemi, Yasal Güvence
ORIGINAL ARTICLE URL