Harezm Türkçesinde Morfosentaktik -dI (+Şahıs Ekleri) ėrse (> -dIsA) Yapısı Üzerine

Authors : Esin Ağca

Pages : 187-200

Doi:10.54316/dilarastirmalari.1706663

View : 218 | Download : 297

Publication Date : 2025-11-07

Article Type : Research Paper

Abstract :Türk dilinde tek bir sesten ya da heceden oluşan basit zarf-fiil eklerinin yanı sıra, birden fazla ekin birleşmesiyle ortaya çıkmış zarf-fiil ekleri de vardır. Bu zarf-fiil ekleri hem anlamları ve işlevleri bakımından hem de yapıları bakımından pek çok çalışmaya konu olmuştur. Türk dilinde, yüklemli üst cümlelere bağlı alt cümle tiplerinde bazı eklerin ve sözcüklerin bir arada kullanılması alışkanlığıyla birlikte eklerin ve sözcüklerin anlamları doğrultusunda yeni zarf-fiil yapıları ortaya çıkmıştır. İlk örneklerine Eski Uygur Türkçesi ve Karahanlı Türkçesi metinlerinde rastlanan fiil + -dI (+şahıs ekleri) + erse(r) sıralanışı, Harezm Türkçesi metinlerinde daha yaygın ve belirgin bir şekilde zarf-fiil yapısı olarak ortaya çıkmıştır. Bu makalede bu morfosentaktik zarf-fiil yapısı ele alınıp değerlendirilecek, hangi şartlar altında ortaya çıktığı ve ifade ettiği anlam incelenecektir.
Keywords : Harezm Türkçesi, Fiilimsiler, Zarf-fiil Ekleri, Sentaks, Morfosentaks

ORIGINAL ARTICLE URL