Kiril Alfabesinin Yunan Mirası ve Slav Dillerindeki Çeşitlenmesi

Authors : Samet Yerköy

Pages : 447-464

Doi:10.30767/diledeara.1676176

View : 34 | Download : 69

Publication Date : 2025-10-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Kiril alfabesi, 9. yüzyılda Aziz Kiril ve Metodi’nin misyonerlik faaliyetleri sonucunda, Orta Çağ Yunancası (Bizans Yunancası) ve Glagolitik alfabenin birleşimiyle oluşturulmuştur. Başlangıçta Eski Kilise Slavcası için geliştirilmiş olup, zamanla Slav halkları arasında yazılı iletişimin temel aracı hâline gelmiştir. Kiril alfabesi, özellikle Doğu Ortodoks geleneğini benimseyen Slav toplulukları tarafından benimsenmiş ve tarihsel süreç içinde bölgesel farklılıklara uğrayarak çeşitli dillerin ses yapısına uyum sağlamıştır. Bu çalışmada, Orta Çağ Yunancasının Kiril alfabesi üzerindeki etkisi ele alınarak, alfabenin Rusça, Bulgarca, Sırpça, Makedonca, Ukraynaca ve Belarusça gibi Kiril tabanlı Slav dillerinde nasıl farklılaştığı incelenmektedir. Karşılaştırmalı tarihsel dilbilim yöntemi kullanılarak, Orta Çağ Yunancası kökenli harflerin Kiril alfabesindeki ses bilgisel ve yapı bilimsel dönüşümleri analiz edilmekte ve her dilde görülen varyasyonlar ortaya konmaktadır. Çalışmada, Yunancadan alınan harflerin ve ses sistemlerinin Kiril yazı sisteminde nasıl yeniden şekillendiği ve bu sürecin Slav dillerinin ortografisine nasıl yansıdığı incelenmektedir. Elde edilen bulgular, Yunanca kökenli harflerin Kiril tabanlı Slav dillerinde zamanla farklı ses bilgisel ve yapı bilimsel süreçler sonucunda değişim geçirdiğini ve her dilin kendi ses sistemine özgü varyasyonlar geliştirdiğini göstermektedir. Ayrıca, bu süreç sadece harflerin biçimsel evrimini değil, aynı zamanda Slav dillerinin Yunancadan ödünçlediği bazı ses bilgisel ve ortografik unsurların tarihsel gelişimini de içermektedir. Bu araştırma, Kiril alfabesinin Orta Çağ Yunancası ile olan tarihsel bağlarını ve Slav dilleri üzerindeki etkisini daha derinlemesine anlamaya katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Keywords : Kiril alfabesi, Orta Çağ Yunancası, Slav dilleri, karşılaştırmalı tarihsel dil bilim, ortografik ve ses bilgisel değişim

ORIGINAL ARTICLE URL