Halk Kültüründe Murt Sembolizmi ve Türk Kültüründeki İzleri

Authors : Nurullah Gözcü

Pages : 123-136

Doi:10.30767/diledeara.1686951

View : 36 | Download : 22

Publication Date : 2025-10-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Murt (Myrtus communis), Anadolu’da mersin ya da hambeles yaygın adlarıyla da bilinen bir bitkidir. Mersingiller ailesinin alt türü olan bitkinin, pek çok dilde karşılığının olması ve muhtelif bölgelerde yetişmesi, onun yalnızca Akdeniz ikliminin hâkim olduğu bölgelere özgü olmadığını göstermektedir. Antik Yunancadaki myrtos kökünden diğer dillere geçmiş olan murt, Anadolu sahasında kendine özgü bir işlevsel yapıya sahiptir. Söz konusu işlevin anlaşılabilmesi ise kültürel dokuya ne düzeyde işlendiğinin belirlenebilmesinden geçmektedir. Bu doğrultuda çalışmada, murt sembolizmine öncelikle adlandırmaları, mitolojik kökeni, ritüelistik yönü ve inançlardaki izleri üzerinden yaklaşılmıştır. Akabinde ise kültürel antropoloji zemininde analiz edilerek Türk kültüründeki yerine metin merkezli kaynaklardan elde edilen sözlü kültür ürünleri üzerinden odaklanılmıştır. Bulgular doğrultusunda Türk kültüründe murtun, yalnızca halk hekimliği yönüyle tıbbi bir kaynak değil halk inançları ve sözlü kültürde de rol alan çok yönlü bir sembol olduğu tespit edilmiştir. Böylelikle geleneksel bilgi sözlü aktarım yoluyla korunmuş; modern tıp yaygınlaşsa dahi murt, şifa, bereket ve koruma arayışının doğal karşılığı olmaya devam etmiş (etmektedir).
Keywords : Murt, Mersin, Hambeles, Türk Kültürü, Halk Kültürü

ORIGINAL ARTICLE URL