Kadızâde Mehmed Efendi’nin Cevâhirü’l-İslâm Adlı Eserinin Leiden Üniversitesi Kütüphanesi Cod. Or. 1573 Numaralı Nüshasının İncelenmesi

Authors : Nida Kırömeroğlu

Pages : 345-354

Doi:10.30767/diledeara.1769549

View : 50 | Download : 36

Publication Date : 2025-10-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada Kadızâde Mehmed Efendi\\\'ye ait Leiden Üniversitesi Kütüphanesindeki Cevâhirü’l-İslâm adlı eserin Cod. Or. 1573 numaralı nüshası transkripte edilerek incelenmiştir. Cevâhirü’l-İslâm, temel dinî bilgileri soru-cevap yöntemiyle sunan, halkı bilgilendirmeyi amaçlayan didaktik bir risâledir. Eser, imân ve İslâm esaslarının doğru bir şekilde öğrenilmesinin her Müslüman için farz olduğunu vurgulayarak başlar. Allah’ın zâtı, sıfatları, peygamberlik, kitaplar, melekler, kader, ahiret inancı, ibadetlerin (özellikle namazın) önemi gibi temel akaid konuları açık ve sade bir dille ele alınır. Hanefî mezhebine sıkı bağlılıkla kaleme alınan risalede, mezhep imamlarının silsilesi de detaylı şekilde aktarılır. Kadızâde, eserde tasavvufî söylemlerden uzak durarak daha çok aklî ve naklî temellere dayalı bir din anlayışını benimser. Namaz, oruç, abdest, ezan, iman türleri, farzlar, İslâm\\\'ın şartları gibi konular halkın anlayabileceği basitlikte açıklanır. Eserin sonunda, imamlık yapacak kişilerin bilmesi gereken dört temel soru üzerinden dinî bilginin toplumsal önemine vurgu yapılır. Cevâhirü’l-İslâm, içeriği bakımından bir akaid risalesi olmakla birlikte, dönemin dinî-medenî anlayışını yansıtması açısından da önem taşır. Kadızâde’nin sade ve halk diliyle yazılmış bu eseri, onun dinî eğitimi geniş kitlelere yayma misyonunun bir tezâhürüdür.
Keywords : Kadızâde Mehmet Efendi, Cevahirü’l-İslâm, Leiden Üniversitesi Kütüphanesi yazmaları, ilmihal.

ORIGINAL ARTICLE URL