Yapay Zekâ Perspektifinden Kadın ve Erkek Dindarlığı: ChatGPT ve Gemini Karşılaştırması

Authors : İdris Yakut

Pages : 39-68

View : 369 | Download : 459

Publication Date : 2025-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Yapay zekâ modellerinin cinsiyet temelli dindarlık algılarını nasıl yansıttığını ortaya koyarak, dijital çağda toplumsal cinsiyet algılarının dini temsiller üzerindeki etkisini anlamaya çalışmak önem arz etmektedir. Bu bağlamda araştırmada, yapay zekâ modelleri ChatGPT-4.0 (OpenAI) ve Gemini-2.0 (Google) tarafından üretilen metinler aracılığıyla kadın ve erkek dindarlığı algıları incelenmiştir. Araştırma, dindarlığın inanç, ibadet, duygu, bilgi ve etki boyutlarında her iki yapay zekâ modelinin ortaya koyduğu cinsiyet temelli farklılıkları belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, yapay zekâ sistemlerinin kadın ve erkek dindarlığına ilişkin söylemlerini derinlemesine anlamak amacıyla nitel yaklaşım benimsenmiş; doküman incelemesi deseni çerçevesinde elde edilen veriler içerik analiziyle çözümlenerek karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Veri toplama sürecinde, her iki modele yöneltilen altı soruya verilen yanıtlar içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Elde edilen veriler belirli temalar altında toplanarak değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda ortaya çıkan bulgular, yapay zekâ modellerinin kadın dindarlığını daha çok duygusal ve merhamet odaklı; erkek dindarlığını ise sorgulayıcı ve akılcı özelliklerle tanımladığını göstermektedir. Ayrıca, her iki modelin de geleneksel dini roller ve toplumsal cinsiyet algılarında benzer tutumlar sergilediği tespit edilmiştir.
Keywords : Din Sosyolojisi, Yapay Zeka, Dindarlık, Kadın dindarlığı, Erkek Dindarlığı

ORIGINAL ARTICLE URL