Die Kausativierung im Deutschen und im Türkischen

Authors : Tahir Balcı, Erdal Kaçar, Ülger Panzer

Pages : 13-28

View : 38 | Download : 11

Publication Date : 2016-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkçede ve Almancada Ettirgenlik Çatı bağlamında incelenen ettirgenlik Türkçe ve Almancada oldukça büyük farklılıklar göstermektedir. Almancanın bu kategorisi hiç üretken değilken Türkçede neredeyse her eylemden ettirgen bir çatı elde edilebilmektedir. Almanca için önekler ne kadar büyük bir anlam taşıyorsa, Türkçe için ettirgenlik o kadar büyük bir önem arzetmektedir. Ettirgenliği üçe ayırmamız mümkündür: a); Sözcüksel ettirgenlik, sözcüklerin kendi anlamlarında var olan ettirgenliktir; örneğin “kaymak” ve “düşmek” arasında böyle bir ilişki mevcuttur; b); biçimsel insert ignore into journalissuearticles values(morfolojik); ettirgenlikte ise biçimbirim söz konusudur insert ignore into journalissuearticles values(öl-dür-t-mek);; c); buna karşılık edimsel ettirgenlikte ise bağlam önemlidir. “İçerisi gaz kokuyor” dediğimizde pencereyi açtırmayı amaçlamış olabiliriz ve bunu yaptırabiliriz. Ettirgenlik ile nedensellik arasında bire bir bir bağlantı vardır. Çünkü ettirgenlikte bir şeyi doğrudan yapmak yerine o şeyin yapılmasına / oluşmasına neden olmak söz konusudur. Ettirgenlik kavramı Almancada düşük düzeyde ve anlamsal bağlamlarda incelenmiştir. Bunun nedeni, biçimsel insert ignore into journalissuearticles values(morfolojik); ettirgen eylemlerin çok az oluşu ve yeni ettirgen çatıların oluşturulamayışıdır. Oysa Türkçede bu konu çok ayrıntılı bir biçimde özellikle biçimsel düzeyde ele alınmaktadır. Hatta „ettirgen” „oldurgan” ayrımı yapılmaktadır. Ettirgenliğin en önemli özelliği, eylemlerin birleşim değerini değiştirmesidir. Oysa ettirgenlik ile edilgenlik arasındaki ilişki bunun tam tersidir ve asimetriktir. Ettirgen yapılarla anlamsal benzerlik taşıyan ve Almancada „Funktionsverbgefüge” diye adlandırılan yapılar mevcuttur insert ignore into journalissuearticles values(uygulamaya koymak = uygulamak);. Türkçenin önemli çatılarından olan işteş ve dönüşlü çatılar da genelde ettirgen eylem oluşturulmasına izin verir. Anahtar Sözcükler : Çatı, nedensellik, ettirgen, edilgen, birleşim değeri.
Keywords :

ORIGINAL ARTICLE URL