Delilik ve Psikiyatri: Tarihyazımında Epistemolojik Çatışmalar ve İktidar İlişkileri

Authors : Balkır Uysal

Pages : 29-43

View : 72 | Download : 30

Publication Date : 2025-06-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarihsel ve toplumsal bir kategori olarak deliliğin tarihini yazmaya ilişkin çabalar ile kendine özgü programatik ve pragmatik gündemiyle ‘psikiyatri tarihi’ arasında adı konulmamış bir gerilimin varlığı çeşitli dönemlerde daha belirgin hâle gelmiştir. Özellikle on dokuzuncu yüzyılın başlarından itibaren, tıbbileştirilen deliliğin bütünüyle psikiyatrinin gözetiminde ele alınabilecek bir mesele olduğu iddiası sembolik biçimlerde dile getirilir. Eğer deliliğin bir tarihi yazılacaksa, bunun ancak onu inceleme nesnesi konumuna getiren tıbbın ve psikiyatrinin tarihi ile mümkün olacağı yönündeki inanç alanda baskın olurken elbette tıp alanı dışında da konu hakkında kalem oynatan bir çok çalışma mevcuttur. Öte yandan, kendi tarihine oldukça düşkün görünen psikiyatri de kurumsallaşma sürecine tekabül eden bu zaman diliminde tarihyazımına ilişkin temel bir tartışmayı kendi içinde yaşar. Antik hekimlik bilgisi ve pratikleri ile modern psikiyatri arasında çizgisel ve birikimli bir irtibat mı yoksa kopuş mu olduğu sorunu söz konusudur. Bu çalışmada, bir yandan deliliğin tarihinin kendi varoluş koşulları içinde yazılmasının imkanları epistemolojik temelde sorgulanmaya çalışılırken, diğer yandan bu tarihi kendi hegemonik sınırlarında kuran psikiyatrinin çıkmazları ele alınacaktır.
Keywords : Delilik, Psikiyatri, Tarihyazımı, Epistemoloji, Ruh Sağlığı

ORIGINAL ARTICLE URL