Aristotelesçi Kozmolojinin Yıkılışı: Nicolaus Cusanus
Authors : Serpil Timur
Pages : 13-28
View : 72 | Download : 32
Publication Date : 2025-06-27
Article Type : Research Paper
Abstract :Aristotelesçi kozmolojik modele göre evren tek ve sınırlı olup, varlıklar Tanrı’dan uzaklaştıkça mükemmellikleri azalan, Tanrı’ya yaklaştıkça mükemmellikleri artan hiyerarşik bir yapıya sahiptir. Bu hiyerarşik yapı iki bin yıl boyunca hem ilk hem de Ortaçağ boyunca kabul görmüştür ve genelde bu kozmolojinin Nicolaus Copernicus’la birlikte 16. yüzyılda yok edildiği düşünülmektedir. Oysa ondan yüzyıl önce Nicolaus Cusanus (1401-1464), evrenin sınırsız olduğunu söyleyerek Aristotelesçi hiyerarşik evren anlayışını yıkmıştır. Benzer şekilde Cusanus, Tanrı ile yaratılanlar arasındaki ilişkilerden yola çıkarak Aristotelesçi “doğa felsefesi” yapma anlayışını engellemiş, Aristoteles’in varlıkların hareketlerinin ve durağanlığın içsel ilkeleri olarak öne sürdüğü “doğa”nın artık bize şeyler hakkındaki kavramlarımızı temellendiren bilinebilir ve keşfedilir şeyler olamayacağını öne sürmüştür. Zira Cusanus’a göre evrendeki her şey Tanrı’nın sonsuz birliğinin zayıflatılmış ve rastlantısal biçimdeki mevcudiyetinden ne daha fazlası ne daha azıdır. Bu makalede Cusanus’un hem sınırsız evren anlayışı açısından hem de Tanrı ile yaratıklar arasındaki ilişkiyi çerçeveleme ve değerlendirme çabalarından yola çıkarak, Aristotelesçi kozmolojiyi nasıl yıktığını ve onun doğa görüşlerini nasıl yok ettiği gösterilecektir.Keywords : Nicolaus Cusanus, Sınırsız Evren, Aristotelesçi Kozmoloji, Doğa, Tanrı.
ORIGINAL ARTICLE URL