Japonya’da Tarih Eğitimi ve Toplumsal Bellek Sorunu

Tarihin nasıl, ne tür anlatılarla ya da materyallerle öğretilmesi gerektiği, tarih eğitimi ile ilgili olarak birçok ülkede olduğu gibi Japonya’da da üzerine tartışmalar yapılan bir konudur. Japonya’da buna Tarih Ders Kitabı Sorunu insert ignore into journalissuearticles values(Rekishi Kyōkasho Mondai); denilmektedir. Çalışmada, Japonya’daki tarih eğitimi üzerine yapılan tartışmalar ve tarih eğitiminin temel sorunları irdelenmiştir. Japonya’da bu konunun tartışılmasının sebebi, Japonya’daki tarih ders kitap içeriklerinin Japonya’nın tarihsel süreçteki yanlış hamle ve acı tecrübelerine özeleştiri getirmemesi, Asya ülkelerine yönelik yayılmacı ve işgalci politikalarına değinmemesi, aksine, kahramanlık hikayeleri ve imparatora övgüler ile geçmişi olumlama üzerinden geçmişe yönelik pozitif bir bellek inşa edilmeye çalışılmasıdır. Tarih ve belleğin iç içe geçmiş ilişkisinden yola çıkılarak, çalışmada ayrıca Japonya’da yapılan toplumsal bellek çalışmalarının genel özellikleri incelenmiş, Japonya’da süregelen toplumsal bellek çalışmaların ağırlıklı olarak II. Dünya Savaşı yenilgisi ve ABD’nin Japonya’yı işgali sonrasında yaşanan zorlukları öne çıkardığı, ortaya çıkan mağduriyet üzerinden konunun tartışıldığı anlaşılmıştır. Son olarak, büyük imparatorluk imajı yıkılan Japonya’nın, bu psikolojik yıkım ile içerisinde bulunduğu bu travmatik durum, Vamik Volkan’ın “seçilmiş travmalar” teorisi ile açıklanmış, Japonya’da II. Dünya Savaşı’nın kaybedilmesinin travmasının hala devam ettiği, bu durumun en net şekilde Japonya’da süregelen bellek çalışmalarının içeriklerinde görüldüğü ortaya koyulmuştur.