MUHAMMED GAZZÂLÎ’NİN ESERLERİNDE KONULU TEFSİR

Authors : Süleyman ŞAHİN

Pages : 1127-1147

Doi:10.48070/erciyesakademi.1300628

View : 105 | Download : 55

Publication Date : 2023-09-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Yirminci yüzyılda yaşayan Mısırlı âlim Muhammed Gazzâlî insert ignore into journalissuearticles values(1917-1996);, davetçi ve ıslahatçı kimliğinin yanında, tefsir ilminde yeni bir yöntem olan “Konulu Tefsir” çalışmalarının öncülerinden birisi olarak kabul edilmektedir. Gazzâlî’ye göre, gerek Kur’ânî bir konu veya kavramı gerekse herhangi bir sûreyi, bir bütün olarak anlayabilmek için, her bir ilim dalının ve hatta bunların alt disiplinlerinin bile ihtisaslaştığı çağımızda, konulu tefsir çalışmalarına şiddetle ihtiyaç vardır. Çünkü tefsir ve Kur’ânî araştırmalar alanındaki bu yeni yöntem, hem ilgili konu ya da kavramın geçtiği âyetlerin derinliklerine dalınmasına hem de ilgili sûrenin ayrıntılı olarak incelenmesine olanak sağlamaktadır. Gazzâlî, 1957 yılında yazdığı Nazarât fi’l-Kur’ân ve daha sonra yazdığı İlel ve Edviye ile Sirru Taahhuri’l ‘Arab ve’l Müslimîn gibi eserlerinde, konu ya da kavram çalışmalarına dair örnekler sunmuştur. el-Mehâviru’l-Hamse li’l-Kur’ân adlı eserinde Kur’ân’a ait beş ana konuyu konulu tefsir metoduyla tefsir etmiştir. Hayatının son demlerinde, bütün ilmî birikiminin bir hasılası olan ve Kur’an sûrelerinin tamamını tefsir ettiği, Nahve Tefsirin Mevzû‘iyyin li-süveri’l-Kur’âni’l-Kerim adlı eserini ise sûre çerçeveli konulu tefsir yöntemine göre yazmıştır. Şüphesiz Gazzâlî’den önce ve sonra konulu tefsir metoduyla kitap yazan birçok âlim bulunmaktadır. Fakat o derin düşüncesi, Kur’ân’a yaklaşımı, inceleme, karşılaştırma, ayetler arasındaki bağlantıyı belirleme ve tercihte aklı kullanması ile temayüz etmiştir. Konulu tefsir alanında verdiği eserlerinde üslubunun güzelliği, kolaylığı ve edebî eşsizliği ile bu alanda daha önce eser verenlerden ayrıcalıklı bir konuma yükselmiştir. Biz bu makalemizde, kısaca konulu tefsir metodu hakkında bilgi verdikten sonra, Gazzâlî’nin eserlerinde takip ettiği konulu tefsir metodunu analitik bir bakış açısıyla incelemeye çalışacağız. Bir İslam âlimi olarak problemlere çözüm üretmedeki yaklaşımının/yönteminin ne olduğunun cevabını bulmaya gayret edeceğiz.
Keywords : Kuran, Tefsir, Metot, Konulu Tefsir, Muhammed Gazzâlî

ORIGINAL ARTICLE URL