İNGİLTERE İDARESİNDE IRAK’TA MALİ GELİŞMELER (1921-1925)

Authors : Can DEVECİ

Pages : 1235-1250

Doi:10.48070/erciyesakademi.1341327

View : 51 | Download : 20

Publication Date : 2023-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İngiltere Birinci Dünya Savaşı sırasında, 1914’te Basra’yı, 1917’de Bağdat’ı, 1918’de Musul’u ise işgal etmiştir. Böylece birbirinden farklı etnik ve dini gruplardan oluşan vilayetler Irak şeklinde anılmış ve askeri idare başlamıştır. Irak’a askeri idarenin üst yöneticisi olarak İngiltere’nin Hindistan bürokrasisinde görevli Arnold T. Wilson atanmıştır. Wilson’un maliye ile ilgili öncelikli hedefi vilayet, din, etnik yapı fark etmeksizin Irak sınırları içerisinde bulunan halktan vergi toplamaktır. Fakat bu durum 1920’de Irak’ta İngiliz idaresine karşı halk tepkisine yol açmıştır. Bu tepki aynı zamanda Irak’ın malî durumunu istikrarsız hale getirirken İngiltere’nin de askeri masraflarını arttırmıştır. San-Remo Konferansı’ndan insert ignore into journalissuearticles values(1920); sonra Irak’ta sivil idareye geçilmiş ve Sör Percy Cox yüksek komiser atanmıştır. Cox, İngiltere’nin bölgedeki ekonomik masraflarının azaltılması için Sömürgelerden Sorumlu Devlet Bakanlığının alt birimi olan Ortadoğu Bölümünün tertip ettiği Kahire Konferansı’nda insert ignore into journalissuearticles values(1921); alınan kararlar doğrultusunda Irak’ta gerekli politik ve malî düzenlemeleri yapmıştır. Irak’ın mali durumunu tespit eden raporlar hazırlamıştır. Cox’tan sonra yüksek komiserlik görevine Sör Henry Dobbs atanmıştır. Dobbs, Irak’ta vergi toplayabileceği her alanda üretimin yükseltilmesine ve Irak’ın mali durumunun İngiltere’nin desteğine ihtiyacı olmayacak hale getirilmesine odaklanmıştır. Bu makalede, mali alanda Irak’ta yaşanan gelişmeler yüksek komiserlerin Milletler Cemiyeti’ne sunduğu yönetim raporları esas alınarak incelenmiştir. İngiltere’nin, Irak’ın maliyesini idare ederken kendi stratejilerini önceleyen etkin bir konumda yer aldığı ve Irak’ın yıllık üretim kapasitesini uluslararası İngiliz ticareti ile bütünleştirdiği tespit edilmiştir.
Keywords : Tarih, İngiltere, Yüksek Komiser, Irak, Mali Gelişmeler

ORIGINAL ARTICLE URL