135 NUMARALI 1745 TARİHLİ KAYSERİ ŞER’İYYE SİCİLİNE GÖRE OSMANLI TOPLUMUNDA KADINLAR

Authors : Bilge Özsipahioğlu, Mehmet İnbaşı

Pages : 1023-1041

Doi:10.48070/erciyesakademi.1506427

View : 77 | Download : 65

Publication Date : 2024-12-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Osmanlı Devleti kuruluşundan yıkılışına kadar idarî ve iktisadî yönetimini kayıt altına almış ve günümüze çok geniş bir arşiv kaynağı bırakmıştır. Bu arşiv kaynaklarından biri olan Şer’iyye sicilleri Osmanlı Devleti’nin hukuk tatbikini gösteren birinci elden kaynaklardandır. Şer’i mahkemeler toplumun her kesimi tarafından çeşitli sorun veya anlaşmalar üzerine başvurulan bir kurum olma niteliği taşır. Bundan dolayı bu kurumları kadınların da çeşitli sebeplerle sıkça varlığını gösterdiği bir yer olarak görmek mümkündür. Toplumun her kesiminden araştırmacılara bilgi sağlayabilecek bir potansiyelde olan şer’i mahkemeler, Osmanlı toplumunda yaşayan kadınların da sosyal ve ekonomik hayatta nasıl ve ne şekilde var olduklarını göstermek amacıyla araştırmacılara önemli bir kaynak sağlar. Bu kaynaklardan edinilen bilgiler ışığında toplumu oluşturan unsurlar daha iyi bir şekilde aydınlatılır. Bu bilgileri yerel ölçekte gösterebilmek için Kayseri 135 numaralı şer’iyye sicili bu çalışmaya konu yapılmıştır. Kayseri şehrine ait 289 adet şer’iyye sicili bulunmaktadır. Bu sicillerin 70 adeti transkript edilerek çeşitli çalışmalara konu olmuştur. (Bu bilgilere Kayseri Uygulama ve Araştırma Merkezi ve Yüksek Öğretim Kurumu Ulusal Tez Veri Tabanı’ndan ulaşılmıştır.) Söz konusu bu çalışma ise 135 numaralı ve 1745 tarihli Kayseri Şer’iyye sicilinin 1-106 sayfalarına yansıyan dava kayıtlarında kadınların, Osmanlı hukukunda var olan yerini, belgelerin nasıl ve hangi amaçla düzenlendiğini belirterek, kadınların Osmanlı hukuk mekanizmasını kullanma pratiklerini gösterme amacıyla hazırlanmıştır. Aynı zamanda bu çalışmayla Osmanlı taşrasındaki bir kentte kadınların sosyo-kültürel ve ekonomik hayatın içindeki yerlerinden kesit sunularak toplum hayatında kadınların da etkin olduğu vurgulanmıştır.
Keywords : Osmanlı Devleti, 18. Yüzyıl, Şer’iyye sicili, Kayseri, Kadın

ORIGINAL ARTICLE URL