Yükseköğretim Kurumlarının Kümeleme Yöntemi ile Sınıflandırılması: Akademik ve Ekonomik Perspektif

Authors : Naciye Aydemir, Erşan Sever

Pages : 897-919

Doi:10.48070/erciyesakademi.1712734

View : 83 | Download : 75

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Yükseköğretim kurumları eğitim sisteminin temel dinamikleri arasında yer alırken, eğitim ve araştırma şeklinde iki temel misyon üstlenmektedirler. Üniversiteler eğitim fonksiyonu ile nitelikli birey yetiştirerek önemli bir katma değer oluştururken, bünyesinde yer alan akademik personeller ile araştırma ve geliştirme faaliyetleriyle bilime önemli bir değer katmaktadırlar. Eğitim ve araştırmanın temel çerçevede yer aldığı yükseköğretim kurumlarında çalışmaların etkin bir şekilde yürütülmesi için kaynak kullanımında etkinliğin sağlanması oldukça önemlidir. Bu çalışmada, kümeleme analizi aracılığıyla yükseköğretim kurumlarının finansal ve akademik çerçevede durumları belirlenmeye çalışılmıştır. Seçilen 7 adet değişken modele dahil edilerek 127 devlet üniversitesinin yer aldıkları kümeler 2023 yılı kapsamında değerlendirilmiştir. Analizde, üniversitelerin finansal durumlarını ve kaynak büyüklüklerini ortaya koymak amacıyla merkezi bütçe, mal ve hizmet giderleri ve sermaye giderleri; akademik verimliliklerini değerlendirmek amacıyla yayın sayısı, doktora mezun sayısı, proje sayısı; performanslarını izlemek amacıyla da URAP sıralaması değişkenleri kullanılmıştır. Çalışma ile, yükseköğretim politikalarının oluşturulmasında üniversitelerin kaynak çeşitliliği, akademik verimlilikleri gibi ölçütlerin dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, üniversitelerde verimliliği ve etkinliği artırmak için her kümede yer alan üniversitelere özgü, spesifik politikalar geliştirilmesi önerilmektedir.
Keywords : Yükseköğretim, Veri Madenciliği, Kümeleme

ORIGINAL ARTICLE URL