HATABALA (ԽԱԹԱԲԱԼԱ) DERGİSİ KARİKATÜRLERİNDEKİ OSMANLI İMAJI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Authors : Fatma Jale Gül Çoruk

Pages : 87-127

View : 68 | Download : 54

Publication Date : 2025-05-16

Article Type : Research Paper

Abstract :Mizah türlerinden biri olan karikatür, toplum ve insana dair her türlü olayı konu edinerek onu abartılı, gülünç ve düşündürücü şekilde sunmaktadır. Daha çok süreli yayınlarda kendisine yer bulan karikatürler, toplumların belli dönemleri üzerine yapılacak incelemelerde önemli birer kaynak olabilmekte; toplumun çeşitli kesimlerinin o süreçte yaşananları nasıl algıladığına dair çıkarımlarda bulunulmasına katkı sağlayabilmektedir. Hatabala (Խաթաբալա) Dergisi 1906-1926 yılları arasında aralıklı olarak yayın hayatına devam etmiş bir Ermeni hiciv ve mizah dergisidir. Dergi, 14 yılda kesintili olarak 437 sayı yayımlanmıştır. Derginin hemen hemen her sayısında Osmanlı ile ilgili çizimler yer almış; devlet yöneticilerinden devlet yönetimine; orduların durumundan haremin durumuna; kadın imajından Batılı ve diğer devletlerle ilişkilere kadar uzanan çok geniş bir yelpazede Osmanlı imajının grafik ve ideografik olarak karikatüral imgeleme bırakıldığı görülmektedir. Çalışmamızda bu imajın sunumunun nasıl yapıldığının tespitinin yanı sıra önyargılı bir tavır sergilenip sergilenmediği; ilgili dönemde bu dergi özelinde Ermeni süreli yayıncılığında Osmanlı imajına dair değer yargılı bakış ve duyuş ile rasyonel bakış ve eleştiriden ayrı duyguların dışavurumu olarak genel bir kanının bulunup bulunmadığı irdelenerek çeşitli açıklama ve yorumlarda bulunulacaktır.
Keywords : karikatür, hiciv, mizah, siyasi karikatür, Ermeni basını

ORIGINAL ARTICLE URL