Kazak Türklerinin Düğün Geleneği Müzikleri ve Ritüel Örnekleri

Authors : Halil Çetin
Pages : 761-780
Doi:10.22559/folklor.2665
View : 82 | Download : 44
Publication Date : 2024-08-01
Article Type : Research Paper
Abstract :Toplumlar, yaşam pratiklerini ve bu yolla edindikleri tecrübeleri sözlü olarak dile getirmişlerdir. Bu sözlü dil ürünleri kimi zaman şiire, şarkıya, masala, hikâyeye ve destana dönüşmüştür. Toplumlar, bu türler aracılığıyla düşüncelerini ve duygularını dile getirirken müzik sanatından yararlanmışladır. Müzik, toplumun kültürel değerlerinin yansıtılmasında ve aktarılmasında önemli işleve sahiptir. Kazak halkı da eğlenceli ve zengin ritüel özelliklere sahip evlenme geleneklerinde şarkılardan çokça yararlanmaktadır. Kazak Türklerinin evlenme geleneği oldukça görkemli kutlamalara sahne olmaktadır. Burada icra edilen müzikler ve müzikal sözler, kültürel yaşamın miraslarıdır. Kazan düğün geleneğinde gözlemlenen “jar- jar, betaşar, sınsu” vb. gibi müzikal icralar, sözlü kültür içerisinde yüklendikleri anlamlar bakımından önemlidir. Kız uğurlamada söylenen sınsular, Kazak sözlü kültürünü ve onların kültürel dünyalarını yansıtan felsefi düşüncelerle yüklüdür. Bu açıdan düğün geleneği bağlamında icra edilen müziklerin Kazak halkının duygusal dünyasını yansıtırken insan ilişkilerini yönlendiren toplumsal tutumları da sergilediği söylenebilir. Bu çalışmada, Kazak sözlü geleneğinde güncelliğini koruyan müzikal icraları ve bunların gelenekle olan bağlantıları incelenmiştir. Kazak evlenme geleneğinde söylenen şarkıların, topluma verdiği mesajların açık ve gizli işlevleri ele alınmıştır. Eski dönemlerdeki evlenme geleneklerinde söylenen şarkılar ile günümüzde söylenen şarkılar arasındaki değişimler ve dönüşümler de açıklanmıştır. Teknolojik ilerlemeler ve ekonomik değişimler sonrası evlenme geleneğinde icra edilen şarkılarda meydana gelen değişikliklerin kültürel açıdan çözümlenmesi yapılmıştır. Kazakların düğün müziklerinde yer bulan sözlerin yüklendikleri kültürel anlamlar ve gerçekleştirilen icra ortamlarındaki ritüeller değerlendirilmiştir. Kız uğurlamada, gelinin akrabaları ile vedalaşması sırasında söylenen şarkıların kız ve erkeklerin düğün sırasında karşılıklı atışmaları gelinin yüz açma töreninde icra edilen müzikal ezgilerin ve sözlerin günümüzde de toplumun ortak sevinçlerini yansıtır, dilek, istek ve kişiler arası iletimi etkileyen önemli mesajların bu yolla dile getirilmesinde kullanılır.
Keywords : Kazak toplumu, müzik, ritüel, düğün, icra ortamları

ORIGINAL ARTICLE URL