Latîfî’nin Evsâf-ı İstanbul’undan Hareketle 16. Yüzyıl İstanbul’unun Çevresel Özellikleri

Authors : Şeyma Benli

Pages : 1105-1122

Doi:10.22559/folklor.2708

View : 135 | Download : 128

Publication Date : 2024-11-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti’nin başkenti olarak İstanbul, yüzyıllar boyunca edebî eserlerde çeşitli vesilelerle adından söz ettirmiştir. Tarihî nitelikteki eserleri ve şiirleri bir kenara bırakacak olursak İstanbul’u hemen her yönüyle ele alan ilk müstakil edebî eser, Latîfî’nin Evsâf-ı İstanbul’udur. 16. yüzyıl Osmanlı edebiyatının önemli ediplerinden biri olan Latîfî, kaleme aldığı bu mensur eserle İstanbul’u görmeyen insanların görmüş gibi olmasını hedeflemiştir. Bu gaye, hem o güne kadar dolaşımda olan bilgileri bir arada bulmamıza hem de müellifin kendi deneyimlerini canlı tasvirler eşliğinde okumamıza olanak sağlamıştır. Ne var ki söz konusu eser hakkında yapılan çalışmalar oldukça sınırlı düzeyde kalmış, dolayısıyla içerdiği bilgiler yeteri kadar dolaşıma girememiştir. Bu makale Evsâf-ı İstanbul’u çevre perspektifinden değerlendirerek bu eksikliği, yalnızca bir yönüyle de olsa gidermeyi amaçlamaktadır. İstanbul’un coğrafi konumu, topografyası, havası, suyu, toprak mahsulleri, hayvan habitatı ile yapılaşmasına dair sunduğu verileri, Latîfî’nin çağdaşı olan şairlerin eserlerinden ve tarih çalışmalarından getirdiği şahitlerle destekleyerek konuyu daha geniş bir çerçevede ele almaktadır. Böylelikle edebî eserlerin çevre tarihi araştırmalarında destekleyici bir unsur ya da ilham veren bir kaynak olarak kullanılabileceğine dikkat çekmektedir.
Keywords : 16 yüzyıl İstanbul'u, 16 yüzyıl Osmanlı edebiyatı, edebî metinlerde İstanbul, İstanbul çevre tarihi, Latîfî

ORIGINAL ARTICLE URL