Selcen Ergun’un Kar ve Ayı Filminde Ayı Etrafındaki Bazı İnanmalar

Authors : Berk Yılmaz

Pages : 679-692

Doi:10.22559/folklor.3857

View : 134 | Download : 72

Publication Date : 2025-08-01

Article Type : Research Paper

Abstract :İslamiyet öncesi Türk inanışında doğa önemli bir yer tutmakta, etrafında bir tabiat kültü meydana getirmektedir. Doğanın bir parçası olan; sular, ormanlar, ağaçlar ve hayvanlar da kült kabul edilmektedir. Türk boyları arasında ayıya karşı saygı ve korku hisleri beslenmekte; bu hayvanın, insanın atası olduğuna ve içinde kutsal bir varlık taşıdığına dair inanışlar bulunmaktadır. 2023 yılında gösterime giren, Selcen Ergun’un yönettiği, senaryosunu da Yeşim Aslan’la kaleme aldığı Kar ve Ayı filminde İslamiyet öncesi animizm eksenli Türk Şamanizminden İslamiyet sonrası döneme kadar ayı etrafında oluşturulmuş inanışların izleri bulunmaktadır. Kar ve Ayı’nın senaryosunun önemli noktalarında doğa büyük bir rol oynamakta; filmde, ayının ormanın ruhu olduğu ve insana mahsus bazı özellikler taşıdığı, ayı avlamanın bazı kaçınmalar gerektirmesi gibi ayı kültünden doğan bazı inanmalar yer almaktadır. Filmdeki karakterlerin kişilik yapılarında da eski Türk inancına dair kimi izler bulunmaktadır. Ayrıca filmde Saha Türkleri arasında gelenekselleşen ayı törenini anımsatan bir sahne bulunmaktadır. Kar ve Ayı, bu özellikleri ile Türk sinemasındaki benzerlerinden ayrılmaktadır. Çalışma bu doğrultuda filmin insan-doğa ilişkisine yaklaşımını tabiat kültü bağlamında ele almakta ve filmdeki Şamanizm yansımalarını irdelemektedir.
Keywords : şamanizm, tabiat kültü, ayı kültü, Türk sineması, Kar ve Ayı

ORIGINAL ARTICLE URL