Doğu’dan Batı’ya Bir Anlatı Yolculuğu: Karayca Yazılmış Bir Yedi Bilge Hikâyesi

Authors : Gülçin Tanrıbuyurdu, Tülay Çulha, Şerife Hasanoğlu

Pages : 799-818

Doi:10.22559/folklor.4939

View : 148 | Download : 83

Publication Date : 2025-08-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Yaygın görüşe göre, kaynağını Sindbâd-nâmelerden alan Yedi Bilge hikâyeleri, dünya genelinde farklı kültürlerde manzum veya mensur biçimlerde ve çeşitli adlarla temsil edilen ortak bir anlatı geleneğini oluşturmaktadır. Bu makalede, Kırım Karaycası ile yazılmış ve İbrani harfleriyle kaleme alınmış özgün bir Yedi Bilge hikâyesi ilk kez bilim dünyasına tanıtılmaktadır. Söz konusu metin, Batı grubu anlatıları arasında yer alan ve The Seven Sages of Rome başlığıyla bilinen ana versiyonun Historia Septem Sapientum adlı alt versiyonuna dâhil bir örnektir. Çalışmamızda, Yedi Bilge hikâyelerinin kökenleri ve tarihsel gelişimi hakkında literatürdeki çeşitli görüşler tartışılmış; Karay Türkçesiyle yazılmış versiyonun bu gelenek içindeki yeri belirlenmiştir. Helezonik (dönüşlü) bir olay örgüsüne sahip olduğu tespit edilen hikâyenin çerçeve anlatısı ve iç hikâyeleri, diğer Yedi Bilge versiyonlarıyla karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Ayrıca anlatıya yön veren yedi sembolizmi, sayı ve bilge motifi bağlamında değerlendirilmiştir. Karay Türkçesiyle yazılmış bu versiyonun içerdiği dilsel ve kültürel unsurlar, hem bu dilin söz varlığına katkıda bulunmakta hem de Karay toplumunun kolektif hafızasında yer eden değer ve sembollerin çözümlenmesine olanak tanımaktadır. Bu çalışmada veri toplama tekniği olarak doküman analizi kullanılmış, metin odaklı incelemede ise betimsel içerik analizi yöntemi tercih edilmiştir. Elde edilen bulgular, hikâyenin hem anlatı geleneği içindeki konumunu hem de Karay toplumu özelinde taşıdığı anlamları ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Keywords : anlatı, Sindbâd-nâme, Yedi Bilge Hikâyesi, Yedi İlimdar, Karayca

ORIGINAL ARTICLE URL