PLATON’UN BÖLÜNMÜŞ ÇİZGİ ANALOJİSİNDEKİ ZİHİN HALLERİNİN DERECELENDİRİLMESİ

Authors : Nurgül AKDOĞAN, Rıza BAKIŞ

Pages : 269-289

View : 19 | Download : 8

Publication Date : 2020-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Düşünce tarihinin en etkili ve en önemli filozofu Platon, varlık, bilgi, değer, siyaset ve eğitim alanında ortaya koymuş olduğu felsefî görüşleriyle kendisinden sonra gelen düşünürleri bu alanlarında ele alınacak problemlerin temel kaynağı olması nedeniyle büyük ölçüde etkilemiştir. Bilgi konusunu sistematik bir biçimde ilk kez ele alan Platon’un bilginin tanımı ve unsurları konusundaki fikirleri geleneksel epistemoloji adıyla etkisini günümüze kadar devam ettirmiştir. Bu çalışmada Platon’un Devlet diyaloğunun altıncı kitabında yer alan ve onun bilgi ve varlık felsefesinin temel kavramlarını içerisinde barındıran bölünmüş çizgi analojisi bağlamında bilgi türleri ve bu bilgi türlerinin her birine karşılık gelen zihin halleri açıklanmaya çalışılmıştır. Her bir zihin halinin diğeri karşısındaki bilişsel durumu analiz edilerek zihin halleri arasında nasıl bir derecelendirme olduğu ortaya çıkarılmıştır. Filozofun zihninin ürünü olan felsefî bilgi insert ignore into journalissuearticles values(diyalektik); ile matematiksel bilgi arasında yöntem bakımından nasıl bir ayrım olduğu üzerinde durularak felsefî bilginin diğer bilgi türleri karşısındaki üstünlüğü savunulmuştur.
Keywords : bölünmüş çizgi analojisi, episteme, doksa, eikasia, pistis, dianoia, noesis

ORIGINAL ARTICLE URL