Deneysel Zihin Bilimleri ve Doğallaştırılmış Fenomenoloji
Authors : M. Kaan Özkan
Pages : 108-131
Doi:10.58634/felsefedunyasi.1688220
View : 333 | Download : 182
Publication Date : 2025-07-15
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmanın amacı, deneysel zihin bilimleri ile fenomenoloji arasında indirgeyici olmayan bir ilişkinin nasıl kurulabileceğini tartışmaktır. Bilimler fenomenal deneyimleri beyin olguları olarak ele alırlar. Ancak, “zor problem”in doğurduğu “açıklama boşluğu” bilimler tarafından bertaraf edilememektedir. Nitekim deneysel zihin bilimlerinin bir örneği olan kognitif bilimlerin tarihsel gelişim seyri buna iyi bir örnektir. Bilimsel çalışmaların fenomenal deneyim kaynaklı problemlerle karşı karşıya kalmaktan kaçınamayacağı, bu tarihsel seyir aracılığıyla bu çalışmanın ilk bölümünde ortaya konmuştur. Fenomenal deneyim boyutuyla ilgili problemin çözümsüz kalması ise fenomenolojinin katkısına ihtiyaç doğurur. Bu amaçla, yazının ikinci bölümünde geleneksel fenomenolojinin bilim eleştirisi ile içeriksel ve yöntemsel katkısı ele alınmıştır. İnsani deneyime bilimsel ve fenomenolojik yaklaşım sonuç itibariyle zihin bilimleri ile fenomenoloji arasında bir ilişki inşa etme gerekliliğini beraberinde getirmektedir. Bu ilişki ise çeşitli düzey ve şekillerde kurulabilir. Bu doğrultuda, çalışmanın son bölümünde üç yaklaşım biçimi ele alınmış ve fenomenolojinin deneysel bilimlerle indirgeyici olmayan bir etkileşim içerisine nasıl girebileceği tartışılmıştır.Keywords : Kognitif bilimler, fenomenoloji-bilim ilişkisi, fenomenal deneyim, fenomenolojinin doğallaştırılması
ORIGINAL ARTICLE URL