Analitik Yönelimli Bir Psikoterapi Sürecinin Söylem Analiziyle İncelenmesi

Authors : Felek YOĞAN

Pages : 18-37

Doi:10.31682/ayna.478123

View : 33 | Download : 7

Publication Date : 2019-02-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Psikoterapi ortamının temel materyali dildir. Alanyazın incelendiğinde psikoterapi ortamındaki dil kullanımını ele alan az sayıda çalışmanın olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın amacı analitik yönelimli bir psikoterapi sürecinde, danışanın kendisini ve ilişki içinde olduğu kişileri nasıl konumlandırdığını araştırmaktır. Bu amaca ulaşmak için aynı danışanla yapılan dört psikoterapi seansı incelenmiştir. Söz konusu seanslar söylem analizi araştırma yöntemi ile analiz edilmiştir. Analitik odak olarak ise özne pozisyonlarına odaklanılmaktadır. Analiz sonucuna göre dört özne pozisyonu tespit edilmiştir. Bunlar sırasıyla şu şekilde adlandırılmıştır: 1) Telkin Eden ve Telkine Uyan Özne Olarak Kendilik, 2) Değerlendiren ve Değerlendirilen Olarak Özne Pozisyonları, 3) Yöneten ve Yönetilen Olarak Özne Pozisyonları, 4) Bilen ve Hükme Varan Olarak Görülen Terapist. Çalışmanın sonuçlar kısmında, elde edilen bulgular, konuyla ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır. Buna göre, özne pozisyonlarının kişilerin içinde bulundukları sosyal ilişkilere yönelik bilgi verebileceği öne sürülmektedir. Psikoterapi ortamında özne pozisyonlarının ele alınması ile bu pozisyonların sorgulanabileceği ve dönüşüme uğrayabileceği belirtilmektedir. Ayrıca, psikoterapide hangi özne pozisyonlarının kullanıldığının ve bunların süreç içerisinde ne tür dönüşümler geçirdiğinin tespit edilmesinin, psikoterapi süreci ile ilgili zengin bilgi verebileceği düşünülmektedir. Psikoterapi ortamında kullanılan özne pozisyonlarının gelecek çalışmalar tarafından da ele alınmasının bu alana katkı sağlayacağı öngörülmektedir.
Keywords : psikoterapi, nitel çalışma, söylem analizi, özne pozisyonları

ORIGINAL ARTICLE URL